Shloka 30
युद्ध च क्षत्रशमनं पृथिवीक्षयकारणम् | किंचिदेव निमित्तं च भवत्यत्र क्षयावहम्,तथा इसका अनुष्ठान होनेपर कोई एक ऐसा निमित्त भी बन जाता है, जिससे पृथ्वीपर विनाशकारी युद्ध उपस्थित हो जाता है, जो क्षत्रियोंके संहार और भूमण्डलके विनाशका कारण होता है
yuddhaṃ ca kṣatra-śamanaṃ pṛthivī-kṣaya-kāraṇam | kiñcid eva nimittaṃ ca bhavaty atra kṣayāvaham |
നാരദൻ പറഞ്ഞു—യുദ്ധം ക്ഷത്രിയസംഹാരവും ഭൂമിക്ഷയത്തിനുള്ള കാരണവും ആകുന്നു. അത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ അത്യല്പമായ ഒരു നിമിത്തം പോലും ഉദ്ഭവിച്ച് വിനാശകരമാകാം; അതിൽ നിന്നുതന്നെ ഭൂമിയിൽ ഭയാനക യുദ്ധം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു—ക്ഷത്രിയവധത്തിനും വ്യാപകധ്വംസത്തിനും കാരണമായി।
नारद उवाच
Educational Q&A
War is intrinsically ruinous: it destroys the kṣatriya order and harms the earth itself. Therefore even minor provocations (nimitta) can become catastrophic when the conditions for conflict are present, warning rulers to restrain escalation and guard against small triggers.
Nārada is speaking in the Sabha Parva context, reflecting on the nature and consequences of war. He emphasizes how easily a destructive conflict can arise from a small pretext and how such war leads to mass kṣatriya slaughter and widespread devastation.