Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

Vaiśravaṇa-sabhā-varṇanam

Description of Kubera’s Assembly Hall

हिमवान्‌ पारियात्रश्न विन्ध्यकैलासमन्दरा:,हिमवान्‌, पारियात्र, विन्ध्य, कैलास, मन्दराचल, मलय, दर्दुर, महेन्द्र, गन्धमादन और इन्द्रकील तथा सुनाभ नामवाले दोनों दिव्य पर्वत--ये तथा अन्य सब मेरु आदि बहुत-से पर्वत धनके स्वामी महामना प्रभु कुबेरकी उपासना करते हैं

himavān pāriyātraś ca vindhya-kailāsa-mandarāḥ | himavān pāriyātra vindhyaḥ kailāsaḥ mandaraś ca malayaḥ darduraḥ mahendraḥ gandhamādanaḥ indrākīlaś ca sunābhau ca divyau parvatau—ete cānye ca meru-ādayo bahavaḥ parvatā dhanādhipaṃ mahāmanāḥ prabhuṃ kuberaṃ upāsate |

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹിമവാൻ, പാരിയാത്ര, വിന്ധ്യ, കൈലാസ, മന്ദര; കൂടാതെ മലയ, ദർദുര, മഹേന്ദ്ര, ഗന്ധമാദന, ഇന്ദ്രകീല, സുനാഭ എന്ന പേരുള്ള രണ്ട് ദിവ്യപർവ്വതങ്ങൾ—ഇവയും, മേരു മുതലായ അനേകം മറ്റു പർവ്വതങ്ങളും ധനാധിപനായ മഹാമനസ്സുള്ള പ്രഭു കുബേരനെ ഉപാസിക്കുന്നു।

हिमवान्Himavat (the Himalaya mountain)
हिमवान्:
Karta
TypeNoun
Rootहिमवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
पारियात्रःPāriyātra (a mountain)
पारियात्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपारियात्र
FormMasculine, Nominative, Singular
विन्ध्यःVindhya (mountain range)
विन्ध्यः:
Karta
TypeNoun
Rootविन्ध्य
FormMasculine, Nominative, Singular
कैलासःKailāsa (mountain)
कैलासः:
Karta
TypeNoun
Rootकैलास
FormMasculine, Nominative, Singular
मन्दरःMandara (mountain)
मन्दरः:
Karta
TypeNoun
Rootमन्दर
FormMasculine, Nominative, Singular
मन्दराचलःMandara-mountain (Mandara as a peak)
मन्दराचलः:
Karta
TypeNoun
Rootमन्दराचल
FormMasculine, Nominative, Singular
मलयःMalaya (mountain)
मलयः:
Karta
TypeNoun
Rootमलय
FormMasculine, Nominative, Singular
दर्दुरःDardura (mountain)
दर्दुरः:
Karta
TypeNoun
Rootदर्दुर
FormMasculine, Nominative, Singular
महेन्द्रःMahendra (mountain)
महेन्द्रः:
Karta
TypeNoun
Rootमहेन्द्र
FormMasculine, Nominative, Singular
गन्धमादनःGandhamādana (mountain)
गन्धमादनः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्धमादन
FormMasculine, Nominative, Singular
इन्द्रकीलःIndrakīla (mountain)
इन्द्रकीलः:
Karta
TypeNoun
Rootइन्द्रकील
FormMasculine, Nominative, Singular
सुनाभौthe two (mountains) named Sunābha
सुनाभौ:
Karta
TypeNoun
Rootसुनाभ
FormMasculine, Nominative, Dual
दिव्यौdivine (two)
दिव्यौ:
Karta
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormMasculine, Nominative, Dual
पर्वतौtwo mountains
पर्वतौ:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Nominative, Dual
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
अन्येother
अन्ये:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
मेरु-आदयःMeru and others
मेरु-आदयः:
Karta
TypeNoun
Rootमेरु-आदि
FormMasculine, Nominative, Plural
बहवःmany
बहवः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Nominative, Plural
पर्वताःmountains
पर्वताः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Nominative, Plural
धनस्यof wealth
धनस्य:
TypeNoun
Rootधन
FormNeuter, Genitive, Singular
स्वामिनम्lord/master
स्वामिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वामिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
महामनाःgreat-minded
महामनाः:
Karma
TypeAdjective
Rootमहामनस्
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रभुम्the lord
प्रभुम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Accusative, Singular
कुबेरम्Kubera
कुबेरम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुबेर
FormMasculine, Accusative, Singular
उपासतेworship/attend upon
उपासते:
TypeVerb
Rootउप-आस्
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada

नारद उवाच

N
Nārada
K
Kubera
H
Himavān (Himalaya)
P
Pāriyātra
V
Vindhya
K
Kailāsa
M
Mandara
M
Malaya
D
Dardura
M
Mahendra
G
Gandhamādana
I
Indrakīla
S
Sunābha (two divine mountains)
M
Meru

Educational Q&A

Prosperity and power are portrayed as legitimate when aligned with rightful cosmic authority: even immense mountains ‘worship’ Kubera, suggesting that wealth is to be approached through reverence, order, and proper hierarchy rather than arrogance or mere acquisition.

Nārada enumerates famous and divine mountains and states that they, along with many others like Meru, honor and worship Kubera, emphasizing Kubera’s universal eminence as lord of wealth within the epic’s sacred geography.