Shloka 2
Devanagari script
हतो वज्भृता वृत्रस्त्वया कर्णो धनंजय । वृत्रकर्णवर्धं घोरं कथयिष्यन्ति मानवा:
Translation
ധനഞ്ജയാ! പൂർവകാലത്ത് വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രൻ വൃത്രാസുരനെ വധിച്ചു; ഇന്നോ നീ കര്ണനെ വധിച്ചു. വൃത്രനും കര്ണനും—ഇരുവരുടെയും വധവൃത്താന്തം അത്യന്തം ഘോരമാണ്; മനുഷ്യർ എക്കാലവും അതു പറയുകയും ചെയ്യും।
Word by Word
हतःslain
हतः:
Karta
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) → हत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
वज्रभृताby the wielder of the thunderbolt (Indra)
वज्रभृता:
Karana
TypeNoun
Rootवज्र-भृत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Singular
वृत्रःVṛtra
वृत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Form—, Instrumental, Singular
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
धनंजयO Dhanañjaya (Arjuna)
धनंजय:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधनंजय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Vocative, Singular
वृत्रकर्णवधम्the slaying of Vṛtra and Karṇa
वृत्रकर्णवधम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्र + कर्ण + वध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
घोरम्terrible
घोरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
कथयिष्यन्तिwill narrate / will tell
कथयिष्यन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
FormSimple Future (लृट्), 3rd, Plural
मानवाःpeople, men
मानवाः:
Karta
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes