Shloka 7
गजैनिकृत्तैर्वरहस्तगात्रै- रुद्वेपमानै: पतितै: पृथिव्याम् । विशीर्णदन्तै: क्षतजं वमद्धि: स्फुरद्धिरातैं: करुणं नदद्धिः,हाथियोंके शुण्डदण्ड और शरीर छित्न-भिन्न हो गये हैं। कितने ही हाथी पृथ्वीपर गिरकर काँप रहे हैं, कितनोंके दाँत टूट गये हैं और वे खून उगलते तथा छटपटाते हुए वेदनाग्रस्त हो करुण स्वरमें कराह रहे हैं
gajainikṛttair varahastagātrair udvepamānaiḥ patitaiḥ pṛthivyām | viśīrṇadantaiḥ kṣatajaṃ vamadbhiḥ sphuraddhir ārtaiḥ karuṇaṃ nadadbhiḥ ||
ശല്യൻ പറഞ്ഞു—ആനകളുടെ തുമ്പികളും മഹാബലമുള്ള അവയവങ്ങളും വെട്ടി ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. ചിലർ ഭൂമിയിൽ വീണ് വിറയ്ക്കുന്നു; ചിലരുടെ ദന്തങ്ങൾ തകർന്നിരിക്കുന്നു. രക്തം ഛർദിച്ച്, വേദനയിൽ പുളഞ്ഞ്, കരുണസ്വരത്തിൽ നിലവിളിക്കുന്നു.
शल्य उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the tragic, dehumanizing (and ‘de-animalizing’) consequences of war: strength and grandeur collapse into pain and helplessness. By making the listener confront suffering directly, it implicitly raises an ethical awareness of the cost of violence even within the framework of kṣatriya duty.
Śalya describes the battlefield scene: elephants have been mutilated—trunks and limbs cut, tusks broken—and they lie fallen, trembling, vomiting blood, and crying out in agony. The description intensifies the horror of the ongoing combat in the Karṇa Parva.