Shloka 55
ततो रथेनाम्बुदवृन्दनादिना शरन्नभोमध्यदिवाकरार्चिषा । पताकिना भीमनिनादकेतुना हिमेन्दुशड्खस्फटिकावभासिना,तदनन्तर नरश्रेष्ठ श्रीकृष्ण और अर्जुन समरांगणमें रथपर आरूढ़ हो अग्नि और सूर्यके समान तेजस्वी एक ही वाहनपर बैठे हुए भगवान् विष्णु और इन्द्रके सदूश भयरहित हो विशेष शोभा पाने लगे। वे जिस रथसे यात्रा करते थे, उससे मेघसमूहोंकी गर्जनाके समान गम्भीर ध्वनि होती थी, वह रथ शरत्-कालके मध्याह्नकालीन सूर्यके समान तेजसे उद्दीप्त हो रहा था, उसपर पताका फहराती थी और उसकी ध्वजापर भयानक शब्द करनेवाला वानर बैठा था। उसकी कान्ति हिम, चन्द्रमा, शंख और स्फटिकमणिके समान सुन्दर थी। वह रथ वेगमें अपना सानी नहीं रखता था और देवराज इन्द्रके रथके समान तीव्रगामी था। उसपर बैठे हुए दोनों नरश्रेष्ठ देवराज इन्द्रके समान शक्तिशाली और पुरुषार्थी थे तथा सुवर्ण, मुक्ता, मणि, हीरे और मूँगेके बने हुए आभूषण उनके श्रीअंगोंकी शोभा बढ़ाते थे
tato rathenāmbudavṛndanādinā śarannabhomadhyadivākarārciṣā | patākinā bhīmaninādaketunā himendushaṅkhasphaṭikāvabhāsinā ||
അതിനുശേഷം പതാകയോടുകൂടിയ ആ രഥത്തിൽ—മേഘസമൂഹങ്ങളുടെ ഗർജനപോലെ ഗംഭീര നാദം മുഴക്കുന്ന, ശരദ്കാല മദ്ധ്യാഹ്ന സൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തമായി ജ്വലിക്കുന്ന, ധ്വജത്തിൽ ഭയങ്കര നിനാദം ചെയ്യുന്ന വാനര-കേതു വിരാജിക്കുന്ന, ഹിമം, ചന്ദ്രൻ, ശംഖ്, സ്ഫടികം എന്നിവപോലെ നിർമ്മല കാന്തിയുള്ള—ആ രഥം അധിരോഹിച്ച് ശ്രീകൃഷ്ണനും അർജുനനും യുദ്ധഭൂമിയിൽ വിശേഷമായി ശോഭിച്ചു।
शल्य उवाच
Educational Q&A
The verse conveys that inner fearlessness and righteous resolve (often associated with dharmic purpose) manifest outwardly as clarity, brilliance, and auspicious power. The chariot’s thunder-like sound and sun-like radiance symbolize moral confidence and the momentum of a cause supported by higher order.
Śalya describes the arrival/appearance of Kṛṣṇa and Arjuna on their chariot in the battlefield. The chariot is portrayed as roaring like thunderclouds, blazing like the autumn midday sun, bearing a banner and a fearsome-sounding emblem (the monkey-standard), and shining with a purity likened to snow, moon, conch, and crystal.