Shloka 46
स एवमुक्तो युधि सूतपुत्र- स्तमब्रवीत् को भवानुग्ररूप: । नागोअब्रवीद् विद्धि कृतागसं मां पार्थेन मातुर्वधजातवैरम्
sa evam ukto yudhi sūtaputraḥ tam abravīt ko bhavān ugrarūpaḥ | nāgo 'bravīd viddhi kṛtāgasaṃ māṃ pārthena mātur vadhajātavairam ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു— യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞവനോട് സൂതപുത്രൻ കർണൻ ചോദിച്ചു: “നീ ആരാണ്, ഇത്ര ഉഗ്രരൂപമുള്ളവൻ?” നാഗൻ പറഞ്ഞു: “എന്നെ കുറ്റം ചെയ്തവനെന്ന് അറിയുക; പാർഥൻ എന്റെ മാതാവിനെ വധിച്ചു, ആ വധത്തിൽ നിന്നാണ് എന്റെ വൈരം ജനിച്ചത്.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how vengeance can arise from perceived injury (here, a mother’s death) and drive beings into the violence of war; it also frames the avenger as “kṛtāgasa” (one who has done wrong), suggesting ethical awareness that retaliatory hatred, even when emotionally motivated, carries moral fault.
On the battlefield, Karna questions a fearsome figure about his identity. The figure reveals himself as a Nāga who bears enmity toward Arjuna, claiming that this hostility originated from Arjuna’s killing of the Nāga’s mother.