Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

युद्धेनाराधित: स्थाणुर्देवाश्न॒ वरदास्तव । तस्य पार्थ प्रसादेन देवदेवस्थ शूलिन:,“जिनकी मूर्ति बड़ी ही उग्र और भयंकर है, जो महात्मा हैं, जिनके तीन नेत्र और मस्तकपर जटाजूट है, उन सर्वसमर्थ ईश्वर भगवान्‌ शंकरको दूसरे लोग देख भी नहीं सकते फिर उनके साथ युद्ध करनेकी तो बात ही कया है? परंतु तुमने सम्पूर्ण जीवोंका कल्याण करनेवाले उन्हीं स्थाणुस्वरूप महादेव साक्षात्‌ भगवान्‌ शिवकी युद्धके द्वारा आराधना की है, अन्य देवताओंने भी तुम्हें वरदान दिये है; इसलिये महाबाहु पार्थ! तुम उन देवाधिदेव त्रिशूलधारी भगवान्‌ शंकरकी कृपासे कर्णको उसी प्रकार मार डालो, जैसे वृत्रविनाशक इन्द्रने नमुचिका वध किया था। कुन्तीनन्दन! तुम्हारा सदा ही कल्याण हो। तुम युद्धमें विजय प्राप्त करो”

sañjaya uvāca | yuddhenārādhitaḥ sthāṇur devāś ca varadās tava | tasya pārtha prasādena devadevastha śūlinaḥ ||

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു— യുദ്ധത്തിലൂടെ നീ സ്ഥാണു (ശിവൻ)നെ ആരാധിച്ച് അവന്റെ പ്രസാദം നേടിയിരിക്കുന്നു; ദേവന്മാരും നിനക്ക് വരങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ, പാർഥാ, ദേവാധിദേവൻ ശൂലധാരിയുടെ കൃപയാൽ കർണനെ അങ്ങനെ തന്നെ വധിക്ക; വൃത്രഹാ ഇന്ദ്രൻ നമുചിയെ വധിച്ചതുപോലെ. നിനക്ക് സദാ ശ്രേയസ്സുണ്ടാകട്ടെ; ഈ യുദ്ധത്തിൽ വിജയം നേടുക.

युद्धेनby battle/through fighting
युद्धेन:
Karana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Instrumental, Singular
आराधितःworshipped/propitiated
आराधितः:
Karta
TypeAdjective
Rootआराधित (√राध्)
FormMasculine, Nominative, Singular
स्थाणुःSthāṇu (Śiva)
स्थाणुः:
Karta
TypeNoun
Rootस्थाणु
FormMasculine, Nominative, Singular
देवैःby the gods
देवैः:
Karana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
वरदाःgranting boons
वरदाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवरद
FormMasculine, Nominative, Plural
तवto you/your
तव:
Sampradana
TypePronoun
Rootत्वद्
FormGenitive, Singular
तस्यof him/of that (Śiva)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
पार्थO Pārtha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रसादेनby grace/favor
प्रसादेन:
Karana
TypeNoun
Rootप्रसाद
FormMasculine, Instrumental, Singular
देवदेवस्थO one abiding in/being the god of gods (epithet of Śiva)
देवदेवस्थ:
TypeNoun
Rootदेवदेवस्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
शूलिनःof the trident-bearer
शूलिनः:
TypeNoun
Rootशूलिन्
FormMasculine, Genitive, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna (Pārtha)
Ś
Śiva (Sthāṇu, Śūlin, Devadeva)
T
the Devas (gods)
K
Karṇa
I
Indra
V
Vṛtra
N
Namuci
T
Triśūla (trident)

Educational Q&A

True martial success is framed as dharma-guided effort supported by earned divine favor: Arjuna’s capacity to defeat Karṇa is grounded not only in skill but in Śiva’s grace, obtained through steadfast trial and devotion expressed even amid battle.

Sañjaya encourages Arjuna, reminding him that he has already propitiated Śiva (Sthāṇu/Śūlin) through combat and received boons from the gods; therefore, empowered by that grace, he should kill Karṇa, likened to Indra’s slaying of Namuci (and evoking Indra’s Vṛtra-slaying epithet).