Shloka 44
तान् वयं प्रतिनृत्याम: पुनर्गौरिति गौरिति । “जो लोग उस दिन कौरवसभामें हमें 'बैल बैल' कहकर खुशीके मारे नाच उठते थे, उन सबको आज बारंबार “बैल-बैल' कहते हुए हम भी प्रसन्नतापूर्वक नृत्य कर रहे हैं ।। ४३ ई || प्रमाणकोट्यां शयनं कालकूटस्य भोजनम्
tān vayaṁ pratinṛtyāmaḥ punar gaur iti gaur iti |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു— ഞങ്ങളും ഇപ്പോൾ മറുപടിയായി വീണ്ടും വീണ്ടും ‘കാള! കാള!’ എന്ന് വിളിച്ചു നൃത്തം ചെയ്യുന്നു. അന്ന് കൗരവസഭയിൽ ഞങ്ങളെ ‘കാള-കാള’ എന്ന് പരിഹസിച്ച് ആഹ്ലാദത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തവരെയേ ഇന്ന് ഞങ്ങൾ പരിഹസിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്ത് തിരിച്ചടിക്കുന്നു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how ridicule and cruelty in speech rebound in times of reversal: those who once celebrated another’s humiliation become targets of the same taunt. It cautions that triumph expressed through derision perpetuates hostility and moral decline.
Sanjaya reports a moment of retaliatory celebration: the side speaking now repeats the old insult ‘Ox! Ox!’ and dances, mirroring how the Kauravas once rejoiced in the assembly while mocking them.