Shloka 22
जज्वाल भीम॑ं स तदा स्मयेन संशृण्वतां कौरवसोमकानाम् । उक्तस्तदा55जौ स तथा सरोषं जगाद भीम॑ परिवर्तनेत्र:
jajvāla bhīmaṁ sa tadā smayena saṁśṛṇvatāṁ kaurava-somakānām | uktas tadā yuddhe sa tathā saroṣaṁ jagāda bhīmaṁ parivartanetraḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ കൗരവരും സോമകരും കേൾക്കേ, ദുഃശാസൻ പുഞ്ചിരിയോടെ ഭീമനെ നോക്കി ക്രോധത്തിൽ ജ്വലിച്ചു. യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഭീമൻ അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ അവന്റെ കണ്ണുകളുടെ ഭാവം മാറി; പിന്നെ അവൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ ഭീമനോട് രോഷപൂർവ്വം മറുപടി പറഞ്ഞു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how words spoken in war can trigger immediate emotional escalation: a smile can mask contempt, and anger can override restraint. Ethically, it warns that hostile speech and retaliatory intent intensify adharma-like conduct even within a kṣatriya battlefield setting, where self-control remains a virtue.
After Bhīma utters a fierce statement on the battlefield, Duḥśāsana turns to look at him. Seeing Bhīma, Duḥśāsana becomes inflamed with anger; his expression changes, and in front of both Kauravas and Somakas he smiles and then replies to Bhīma in a wrathful tone.