Shloka 40
Devanagari script
न चास्य रक्षां पश्यामि पार्श्वतो न च पृष्ठत: । एक एवाभियाति त्वां पश्य साफल्यमात्मन:,“मैं देखता हूँ कि अगल-बगलसे या पीछेकी ओरसे उनकी रक्षाका कोई प्रबन्ध नहीं किया गया है। वे अकेले ही तुमपर चढ़ाई कर रहे हैं; अतः देखो, तुम्हें अपनी सफलताके लिये कैसा सुन्दर अवसर हाथ लगा है
Translation
അവന്റെ വശത്തോ പിന്നിലോ യാതൊരു രക്ഷാസംവിധാനവും ഞാൻ കാണുന്നില്ല. അവൻ ഒറ്റയ്ക്കാണ് നിന്റെ നേരെ കുതിച്ചുവരുന്നത്; നോക്കുക—നിന്റെ വിജയത്തിനായി എത്ര മനോഹരമായ അവസരം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു!
Word by Word
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
asyaof him/this (his)
asya:
Sambandha
TypeNoun
Rootidam (pronoun base: a-/as-)
Formmasculine/neuter, genitive, singular
rakṣāmprotection/guard
rakṣām:
Karma
TypeNoun
Rootrakṣā
Formfeminine, accusative, singular
paśyāmiI see
paśyāmi:
Karta
TypeVerb
Rootdṛś (paśyati)
Formpresent, 1st, singular, parasmaipada
pārśvataḥfrom the side/at the flank
pārśvataḥ:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootpārśva
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
caand
ca:
TypeIndeclinable
Rootca
pṛṣṭhataḥfrom behind/at the rear
pṛṣṭhataḥ:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootpṛṣṭha
ekaḥalone/single
ekaḥ:
Karta
TypeAdjective
Rooteka
Formmasculine, nominative, singular
evaindeed/only
eva:
TypeIndeclinable
Rooteva
abhiyātiadvances/attacks
abhiyāti:
TypeVerb
Rootabhi-√yā
Formpresent, 3rd, singular, parasmaipada
tvāmyou
tvām:
Karma
TypeNoun
Rootyuṣmad
Form—, accusative, singular
paśyasee/consider
paśya:
TypeVerb
Rootdṛś (paśyati)
Formimperative, 2nd, singular, parasmaipada
sāphalyamsuccess/fruitfulness
sāphalyam:
Karma
TypeNoun
Rootsāphalya
Formneuter, accusative, singular
ātmanaḥof yourself/of one’s self
ātmanaḥ:
Sambandha
TypeNoun
Rootātman
Formmasculine, genitive, singular
Speaker
अजुन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes