Shloka 54
अनेकशो महाराज बभज्ज पुरुषर्षभ: । महाराज! शत्रुओंको संताप देनेवाला पुरुषश्रेष्ठ राधापुत्र कर्ण उन लौटे हुए शूरवीरोंको रणभूमिमें बारंबार भगा देता था ।। ५३ $ ।। तत्र भारत कर्णेन पञज्चाला विंशती रथा:
anekaśo mahārāja babhajja puruṣarṣabhaḥ | mahārāja! śatrūṇāṃ santāpa-denavālaḥ puruṣaśreṣṭho rādhāputraḥ karṇaḥ tān nivṛttān śūravīrān raṇabhūmau bāraṃbāraṃ bhāgayat sma || 53 || tatra bhārata karṇena pañcālā viṃśatī rathāḥ
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—മഹാരാജാ, ആ പുരുഷർഷഭൻ അവരെ പലവട്ടം തകർത്തു. മഹാരാജാ, ശത്രുക്കൾക്ക് താപം പകരുന്ന പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ രാധാപുത്രൻ കർണ്ണൻ റണഭൂമിയിൽ മടങ്ങിയെത്തിയ ആ വീരന്മാരെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഓടിച്ചുവിട്ടു. ഭാരതവംശജാ, അവിടെ കർണ്ണനാൽ പാഞ്ചാലരുടെ ഇരുപത് രഥങ്ങൾ (നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു).
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the battlefield ethic of steadfastness and martial excellence: repeated return to combat meets repeated resistance, and prowess becomes a decisive force. It also underscores how war magnifies both courage and suffering—victory here is framed as the ability to break enemy formations and morale.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that Karṇa repeatedly routs warriors who had turned back to fight, driving them into flight again and again. The closing line adds a specific outcome: Karṇa strikes down (or disables) twenty chariots of the Pāñcālas in that encounter.