Shloka 236
ब्रवीहि मां त्वं पुनरुत्तरं वच- स्तथा प्रवक्ष्याम्यहमर्थसिद्धये । देवराजकुमार अर्जुनको उस समय बड़ा पश्चात्ताप हुआ। उन्होंने लंबी साँस खींचते हुए फिरसे तलवार खींच ली। यह देख भगवान् श्रीकृष्णने कहा--'अर्जुन! यह क्या? तुम आकाशके समान निर्मल इस तलवारको पुनः क्यों म्यानसे बाहर निकाल रहे हो? तुम मुझे मेरी बातका उत्तर दो। मैं तुम्हारा अभीष्ट अर्थ सिद्ध करनेके लिये पुनः कोई योग्य उपाय बताऊँगा'
bravīhi māṃ tvaṃ punar uttaraṃ vacas tathā pravakṣyāmy aham artha-siddhaye |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു— “നീ വീണ്ടും നിന്റെ മറുപടി എനിക്ക് പറയുക; അപ്പോൾ നിന്റെ അഭിപ്രേത ലക്ഷ്യം സിദ്ധിക്കുവാൻ ഞാൻ അതനുസരിച്ച് പറയും.” അപ്പോൾ പശ്ചാത്താപത്തിൽ മുങ്ങിയ അർജുനൻ ദീർഘനിശ്വാസം വിട്ട് വീണ്ടും വാൾ ഊരി. അത് കണ്ട ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ അവനെ തടഞ്ഞ് പറഞ്ഞു— “അർജുനാ! ഇതെന്ത്? ആകാശംപോലെ നിർമ്മലമായ ഈ വാൾ നീ വീണ്ടും എന്തിന് ഉറയിൽ നിന്ന് പുറത്തെടുക്കുന്നു? എന്റെ വാക്കിന് മറുപടി പറയുക; നിന്റെ അഭീഷ്ടാർത്ഥസിദ്ധിക്കായി ഞാൻ വീണ്ടും യോജ്യമായ ഉപായം പറയും.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes disciplined speech and deliberate counsel: before acting—especially in anger or remorse—one should articulate one’s position clearly and accept guidance aimed at accomplishing the goal through a proper, dharmic means (artha-siddhi through suitable upāya), rather than through impulsive violence.
Sañjaya narrates that Arjuna, seized by regret, draws his sword again. Kṛṣṇa intervenes, questions the act, and urges Arjuna to respond to him; Kṛṣṇa then offers to indicate an appropriate course to fulfill Arjuna’s intended purpose without letting emotion drive him into a wrongful deed.