Shloka 15
प्रोक्त: स्वयं सत्यसंधेन मृत्यु- स्तव प्रियार्थ नरदेव युद्धे । वीर: शिखण्डी द्रौपदो5सौ महात्मा मयाभिगुप्तेन हतश्न तेन,नरदेव! तेरा प्रिय करनेके लिये सत्यप्रतिज्ञ भीष्मजीने युद्धमें महामनस्वी वीर द्रपदकुमार शिखण्डीको अपनी मृत्यु बताया था। मेरे ही द्वारा सुरक्षित होकर शिखण्डीने उन्हें मारा है
proktaḥ svayaṁ satyasaṁdhena mṛtyus tava priyārtha naradeva yuddhe | vīraḥ śikhaṇḍī draupado ’sau mahātmā mayābhiguptena hataś ca tena naradeva ||
അർജുനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നരദേവാ! നിന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റാൻ സത്യസന്ധനായ ഭീഷ്മൻ യുദ്ധത്തിൽ തന്നെ തന്റെ മരണകാരണം പ്രഖ്യാപിച്ചു—ദ്രുപദപുത്രനായ മഹാത്മാവും വീരനുമായ ശിഖണ്ഡിയാകും അതെന്ന്. എന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ നിന്ന ശിഖണ്ഡി തന്നെയാണ് അദ്ദേഹത്തെ വീഴ്ത്തിയത്; ഹേ രാജാവേ, ഇതെല്ലാം നിനക്കായി തന്നെയായിരുന്നു.
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension in war: even a truth-bound elder like Bhīṣma acknowledges a destined and vow-consistent end, while Arjuna frames tactical protection of Śikhaṇḍī as serving a pledged purpose. It underscores how vows, truthfulness, and duty operate within the harsh necessities of battle.
Arjuna tells the king that Bhīṣma had himself foretold that Śikhaṇḍī (Drupada’s child) would be the instrument of his death. Arjuna protected Śikhaṇḍī in combat, enabling him to bring about Bhīṣma’s fall, thereby fulfilling the king’s desired outcome.