Shloka 633

कर्णनिधनवृत्तान्तनिवेदनम् | Reporting Karṇa’s Fall to Yudhiṣṭhira

Devanagari script

श्रेयस्तत्रानृतं वक्तुं तत्‌ सत्यमविचारितम्‌ | जो झूठी शपथ खानेपर भी लुटेरोंके साथ बन्धनमें पड़नेसे छुटकारा पा सके, उसके लिये वहाँ असत्य बोलना ही ठीक है। उसे बिना विचारे सत्य समझना चाहिये

Transliteration

śreyas tatrānṛtaṃ vaktuṃ tat satyam avicāritam |

Translation

വായു പറഞ്ഞു—ആ സാഹചര്യത്തിൽ അനൃതം പറയുന്നതാണ് ശ്രേയസ്കരം; ആ അനൃതം തന്നെ അധികം വിചാരിക്കാതെ സത്യമായി സ്വീകരിക്കണം. കാരണം കള്ളസത്യം ചൊല്ലി കള്ളന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ ബന്ധിതനായി നശിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ഒരാൾക്ക് മോചനം ലഭിക്കുമെങ്കിൽ, അവിടെ മിഥ്യാഭാഷണം തന്നെയാണ് യുക്തമായ വഴി.

Word by Word

• {'śreyas': 'the better course

• what is beneficial/right', 'tatra': 'there

• in that situation/context', 'anṛtam': 'untruth

• false statement', 'vaktum': 'to speak

• to say', 'tat': 'that (referring to the said act/statement)', 'satyam': 'truth

• that which is to be accepted as true/right', 'avicāritam': 'without deliberation

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

• Vāyudeva (Wind-god)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse teaches a principle of āpaddharma (ethics in crisis): when strict truth-telling would lead to grave harm—such as captivity or destruction at the hands of criminals—speaking an untruth can be the morally preferable act, and should be treated as ‘truth’ in the sense of being dharmically justified.

What is happening in the narrative?

Vāyudeva is giving a moral ruling about speech and oaths: in a dangerous situation involving robbers and bondage, a person may use a false statement (even a false oath) as a means of escape, and this is presented as the right choice within that context.