Shloka 37
कर्णनिधनवृत्तान्तनिवेदनम् | Reporting Karṇa’s Fall to Yudhiṣṭhira
जिसकी बुद्धि शुद्ध (निष्काम) है, वह पुरुष यदि अत्यन्त कठोर होकर भी, जैसे अंधे पशुको मार देनेसे बलाक नामक व्याध पुण्यका भागी हुआ था, उसी प्रकार महान् पुण्य प्राप्त कर ले तो कया आश्चर्य है? ।। किमाश्चर्य पुनर्मूढो धर्मकामो हापण्डित: । सुमहत् प्राप्तुयात् पापमापगास्विव कौशिक:,इसी तरह जो धर्मकी इच्छा तो रखता है, पर है मूर्ख और अज्ञानी, वह नदियोंके संगमपर बसे हुए कौशिक मुनिकी भाँति यदि अज्ञानपूर्वक धर्म करके भी महान् पापका भागी हो जाय तो क्या आश्चर्य है?
kim āścaryaṃ punaḥ mūḍho dharmakāmo hy apaṇḍitaḥ | sumahat prāpnuyāt pāpam āpagāsv iva kauśikaḥ ||
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ഇതിൽ അത്ഭുതമെന്ത്? ധർമ്മം ആഗ്രഹിച്ചാലും വിവേചനമില്ലാത്ത മൂഢൻ മഹാപാപത്തിന് പങ്കാളിയാകാം—നദീസംഗമത്തിൽ വസിച്ച കൗശിക മുനി അജ്ഞാനവശാൽ ധർമ്മത്തിന്റെ പേരിൽ ചെയ്ത കർമം മൂലം ഗുരുപാപത്തിൽ കുടുങ്ങിയതുപോലെ. മറുവശത്ത്, ബുദ്ധി ശുദ്ധനായവൻ കഠോരനായാലും ബാലാക വ്യാധനെപ്പോലെ മഹത്തായ പുണ്യം പ്രാപിക്കാം.
श्रीकृष्ण उवाच
Educational Q&A
Kṛṣṇa contrasts purified, desireless discernment with ignorant moral zeal: a person lacking true wisdom may commit grave wrong while trying to practice dharma, whereas one with a purified, selfless intellect may gain merit even from an outwardly harsh act. The ethical emphasis is on right understanding and inner motive, not merely the external label of “dharma.”
In the Karṇa Parva war context, Kṛṣṇa instructs by citing exempla: the hunter Bālaka, who gained merit by killing a blind beast, and the sage Kauśika at a river-confluence, who incurred great sin through an ignorant act done under the pretense of righteousness. These stories are used to clarify how dharma can be subtle and how ignorance can corrupt seemingly pious action.