Shloka 26
कर्णपुत्रवधः (The Fall of Vṛṣasena) — Karṇa Parva, Adhyāya 62
Devanagari script
'शूरवीर अर्जुनके पृष्ठभागकी रक्षा युधामन्यु और उत्तमौजा कर रहे हैं। शौर्यसम्पन्न सात्यकि उनके उत्तर (बायें) चक्रकी रक्षा करते हैं और धृष्टद्युम्न दाहिने चक्रकी ।।
Translation
ശൂരവീരനായ അർജുനന്റെ പിന്ഭാഗം യുദ്ധാമന്യുവും ഉത്തമൗജനും കാക്കുന്നു। ശൗര്യസമ്പന്നനായ സാത്യകി അവന്റെ വടക്കുചക്രം കാക്കുന്നു; ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ തെക്കുചക്രം കാക്കുന്നു। ഭീമസേനൻ ധാർത്തരാഷ്ട്ര രാജപുത്രനോടു യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു—എല്ലാവരും നോക്കിനിൽക്കെ ഭീമൻ അവനെ വധിക്കാതിരിക്കേണ്ടതുപോലെ.
Word by Word
भीमसेनःBhimasena (Bhima)
भीमसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
श्वःtomorrow
श्वः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootश्वस्
वैindeed/assuredly
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
धार्तराष्ट्रेणby the Dhartarashtra (Duryodhana)
धार्तराष्ट्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Instrumental, Singular
युध्यतेfights
युध्यते:
TypeVerb
Rootयुध्
FormLat, Present, Atmanepada, Third, Singular
यथाso that/as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हन्यात्might kill/should kill
हन्यात्:
TypeVerb
Rootहन्
FormVidhi-lin, Optative, Parasmaipada, Third, Singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
भीमःBhima
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
TypePronoun
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
नोडद्यwithout raising (his weapon)/without striking up
नोडद्य:
TypeVerb
Rootन + उद् + अय
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada-derived
पश्यताम्while (they) are watching / of the onlookers
पश्यताम्:
TypeVerb
Rootपश्यत् (from √दृश्)
FormPresent active participle, Masculine, Genitive, Plural
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes