Shloka 32
भीमसेनस्य वेगाभिपातः—विशोकसारथिसंवादश्च
Bhīma’s surge and dialogue with charioteer Viśoka
अब्रवीद् द्रोणपुत्राय रोषामर्षसमन्वित: । तदनन्तर रोष और अमर्षमें भरे हुए द्रोणशिष्य महारथी युधिष्ठिरने द्रोणपुत्र अश्वत्थामासे कहा ।।
yudhiṣṭhira uvāca | jānāmi tvāṃ yudhi śreṣṭha vīryavantaṃ mahābalam | kṛtāstraṃ kṛtinaṃ caiva tathā laghu-parākramam || balam etad bhavān sarvaṃ pārṣate yadi darśayet | tatas tvāṃ balavantaṃ ca kṛtavidyaṃ ca vidmahe || na hi vai pārṣataṃ dṛṣṭvā samare śatru-sūdanam | bhavet tava balaṃ kiṃcid bravīmi tvā na tu dvijam ||
അതിനുശേഷം കോപവും അമർഷവും നിറഞ്ഞ ദ്രോണശിഷ്യനായ മഹാരഥൻ യുധിഷ്ഠിരൻ ദ്രോണപുത്രൻ അശ്വത്ഥാമനോട് പറഞ്ഞു—“ദ്രോണകുമാരാ! നീ യുദ്ധത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, വീര്യവാൻ, മഹാബലവാൻ, അസ്ത്രവിദ്യയിൽ നിപുണൻ, കൃതീ, വേഗത്തിൽ പരാക്രമം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നവൻ എന്നു ഞാൻ അറിയുന്നു. എന്നാൽ ഈ മുഴുവൻ ബലം നീ പാർഷതൻ—ദ്രുപദപുത്രൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ—എതിരേ കാണിക്കുകയാണെങ്കിൽ മാത്രമേ, ഞങ്ങൾ നിന്നെ സത്യത്തിൽ ബലവാനും വിദ്യാസമ്പന്നനുമായി അംഗീകരിക്കൂ. കാരണം സമരത്തിൽ ശത്രുസൂദനനായ പാർഷതനെ കണ്ടാൽ നിന്റെ ബലം ഒന്നും പ്രയോജനപ്പെടുകയില്ല. നിന്റെ പ്രവൃത്തികളെ കണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ ബ്രാഹ്മണൻ എന്നു വിളിക്കുകയില്ല।”
(युधिष्टिर उवाच
Educational Q&A
Status and identity (such as being called a ‘brahmin’) are evaluated through conduct; Yudhiṣṭhira uses moral censure to argue that deeds can negate claimed virtue, especially amid the ethical collapse of war.
In the Karṇa Parva battle context, Yudhiṣṭhira addresses Aśvatthāman with sharp, provocative speech: he acknowledges his training and strength but challenges him to prove it against Dhṛṣṭadyumna, while simultaneously condemning him as unworthy of the brahmin ideal based on his actions.