Previous Verse
Next Verse

Shloka 50

युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा

Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya

अभिद्रुत्य तु राधेय: पाण्डुपुत्रं युधिष्ठिरम्‌

abhidrutya tu rādheyaḥ pāṇḍuputraṃ yudhiṣṭhiram | śubhalakṣaṇasampannena gaurahastena tasya skandhaṃ spṛṣṭvā balād grahītuṃ cikīrṣur iva, ātmānaṃ pavitrayitum iva | tasminn eva kāle kuntīdevyai dattavacanaṃ tasya smṛtim ājagāma ||

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാധേയനായ കർണ്ണൻ പാണ്ഡുപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരനെ പിന്തുടർന്ന് പാഞ്ഞെത്തി. വജ്രം, ഛത്രം, അങ്കുശം, മത്സ്യം, ധ്വജം, കൂർമം, താമര മുതലായ ശുഭലക്ഷണങ്ങൾ പതിഞ്ഞ തന്റെ വെളുത്ത കൈകൊണ്ട് യുധിഷ്ഠിരന്റെ ഭുജം സ്പർശിച്ചു; ആ സ്പർശംകൊണ്ടുതന്നെ സ്വയം പവിത്രനാകുവാൻ എന്നപോലെ ബലാൽക്കാരം ചെയ്ത് പിടിക്കുവാൻ ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ, കുന്തിദേവിക്കു നൽകിയ വാക്ക് അവനു ഓർമ്മയായി।

अभिद्रुत्यhaving rushed towards
अभिद्रुत्य:
TypeVerb
Rootअभि-√द्रु (द्रवति)
Formल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थक अव्यय), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
राधेयःRadheya (Karna)
राधेयः:
Karta
TypeNoun
Rootराधेय
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डुपुत्रम्the son of Pandu
पाण्डुपुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डुपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhishthira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Karṇa (Rādheya)
Y
Yudhiṣṭhira
P
Pāṇḍu
K
Kuntī
A
auspicious hand-marks (vajra, chatra, aṅkuśa, matsya, dhvaja, kūrma, kamala)

Educational Q&A

Even amid the fury of battle, moral restraint can arise from a prior vow: Karṇa’s remembered promise to Kuntī checks an impulse toward a decisive but ethically constrained act, showing how personal commitments and dharma can limit violence.

Karṇa closes in on Yudhiṣṭhira and physically touches his shoulder, appearing ready to seize him; at that critical instant he recalls the word he had given to Kuntī, which alters or restrains his immediate course of action.