Shloka 30

अस्त्रयुद्धे द्रौणिपार्थसंघर्षः — Karṇa’s Bhārgavāstra and the Search for Yudhiṣṭhira

Chapter 45

Devanagari script

पश्यार्जुन महाव्यूहं कर्णेन विहितं रणे । युक्त पक्षै: प्रपक्षेश्ष परानीकं प्रकाशते

Transliteration

paśyārjuna mahāvyūhaṃ karṇena vihitaṃ raṇe | yukta-pakṣaiḥ prapakṣaiś ca parānīkaṃ prakāśate ||

Translation

“അർജുനാ! യുദ്ധഭൂമിയിൽ കർണ്ണൻ വിന്യസിച്ച ഈ മഹാവ്യൂഹം നോക്കുക. പക്ഷ-പ്രപക്ഷങ്ങളോടെ യുക്തമായ ശത്രുസേന വ്യൂഹബദ്ധമായി എത്ര ഭയങ്കരമായി പ്രകാശിക്കുന്നു!”

Word by Word

• पश्य: see (you)
• पश्य: Karma
• Type: Verb
• Root: पश्
• Form: लोट्, मध्यम, एकवचन, परस्मैपद

• अर्जुन: O Arjuna
• अर्जुन: Karta
• Type: Noun
• Root: अर्जुन
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• महाव्यूहम्: the great battle-array
• महाव्यूहम्: Karma
• Type: Noun
• Root: महाव्यूह
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• कर्णेन: by Karna
• कर्णेन: Karana
• Type: Noun
• Root: कर्ण
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• विहितम्: arranged, set up
• विहितम्: Karma
• Type: Verb
• Root: वि-धा
• Form: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रण
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• युक्तम्: joined, furnished (with)
• युक्तम्: Karma
• Type: Verb
• Root: युज्
• Form: क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• पक्षैः: with wings/flanks
• पक्षैः: Karana
• Type: Noun
• Root: पक्ष
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• प्रपक्षैः: with counter-wings/secondary flanks
• प्रपक्षैः: Karana
• Type: Noun
• Root: प्रपक्ष
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• परानीकम्: the enemy host/army
• परानीकम्: Karta
• Type: Noun
• Root: परानीक
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रकाशते: shines forth, appears
• प्रकाशते: Karta
• Type: Verb
• Root: प्र-काश्
• Form: लट्, प्रथम, एकवचन, आत्मनेपद

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Arjuna
• Karṇa
• mahāvyūha (battle formation)
• parānīka (enemy host)
• raṇa (battlefield)