Shloka 32
Adhyāya 41 — Kṛṣṇa’s Battlefield Briefing and the Renewal of the Great Engagement
शत्रु: शदे: शासतेर्वा श्यतेर्वा शणातेर्वा श्वसते: सीदते्वा
śatruḥ śadeḥ śāsatervā śyatervā śaṇātervā śvasateḥ sīdatetvā
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—‘ശത്രു’ എന്ന പദം പല അർത്ഥങ്ങളിൽ ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു—ഹാനി ചെയ്യുന്നവൻ; ഭരിക്കുന്നവൻ അല്ലെങ്കിൽ ശിക്ഷിക്കുന്നവൻ; കുത്തുകയോ അടിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ; നശിപ്പിക്കുന്നവൻ; വിഴുങ്ങാൻ പോകുന്നതുപോലെ ശ്വാസം വിടുന്നവൻ; അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരാളെ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിക്കുന്നവൻ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames ‘enemy’ not merely as a battlefield opponent but as anyone who causes harm, subjugation, wounding, or inner collapse—suggesting an ethical lens where enmity is defined by actions and effects rather than by labels alone.
Sañjaya offers a lexical/interpretive clarification of the term ‘śatru’ through multiple root-derivations, sharpening how the listener should understand ‘enemy’ within the war narrative and its moral stakes.