Shloka 413
कर्णपर्व — अध्याय ४०
Karṇa’s Pressure on the Pāñcālas; Duryodhana Disabled; Arjuna’s Counter-Advance
कुर्वाणा विविधान् रावानाशंसन्तो जयं तथा । वे दो-दो घड़ीपर बारंबार उड़-उड़कर कहते--'देखो, कौएकी यह उड़ान, वह उड़ान'। ऐसा कहकर वे हंसोंका उपहास करते और उन्हें कटु वचन सुनाते थे। साथ ही कौएकी विजयके लिये शुभाशंसा करते और भाँति-भाँतिकी बोली बोलते हुए वे कभी वृक्षोंकी शाखाओंसे भूतलपर और कभी भूतलसे वृक्षोंकी शाखाओंपर नीचे-ऊपर उड़ते रहते थे
kurvāṇā vividhān rāvān āśaṃsanto jayaṃ tathā |
കാക്കകൾ പലവിധ കഠിന കൂക്കലുകൾ മുഴക്കി, തങ്ങളുടെ പക്ഷത്തിനുള്ള ജയത്തെ വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രഖ്യാപിച്ചു. അവ വീണ്ടും വീണ്ടും മേലോട്ടും കീഴോട്ടും പറന്ന് പരിഹസിച്ചു—“നോക്കൂ, ഇതാ കാക്കയുടെ പറക്കൽ; അതാ കാക്കയുടെ പറക്കൽ!” എന്ന്. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവ ഹംസങ്ങളെ പരിഹസിക്കുകയും കടുത്ത വാക്കുകൾ കൊണ്ട് കുത്തിവെക്കുകയും ചെയ്തു. അതോടൊപ്പം കാക്കകളുടെ വിജയത്തിനായി ശുഭാശംസകൾ നേർന്ന്, പലതരം സ്വരങ്ങളിൽ കിളിക്കിളി സംസാരിച്ച്, ചിലപ്പോൾ മരശാഖകളിൽ നിന്ന് നിലത്തേക്കും ചിലപ്പോൾ നിലത്തിൽ നിന്ന് ശാഖകളിലേക്കും—മേൽകീഴായി ചഞ്ചലമായി പറന്നുനടന്നു; ശബ്ദക്കൊലാഹലത്തോടെ മഹത്തിനെ അപമാനിക്കാനേ ഉദ്ദേശിച്ചു.
हंस उवाच
Educational Q&A
The passage criticizes harsh, mocking speech and the delight taken in humiliating others. It implies that noisy self-congratulation and ridicule are signs of poor character, whereas dignity and discernment (symbolized by the swan) should not be shaken by such taunts.
A group of crows repeatedly caw and move restlessly between branches and the ground, boasting about their own ‘flight’ and wishing victory for themselves. In doing so, they mock the swans and speak bitterly to them, turning the scene into a display of derision and factional triumphalism.