Shloka 24
Saṃśaptaka-Varūthinī Saṅgrāma — Binding and Counter-Binding (संशप्तक-वरूथिनी-संग्रामः)
ततो दुन्दुभिनिर्घोषो मृदज़ानां च सर्वश: । सिंहनाद: सवादित्र: कुछ्जराणां च नि:स्वन:,फिर तो सब ओर दुन्दुभियोंकी गम्भीर ध्वनि होने लगी, मृदंग बजने लगे, वाद्योंकी ध्वनिके साथ-साथ वीरोंका सिंहनाद तथा हाथियोंके चिग्घाड़नेका शब्द वहाँ गूँज उठा
tato dundubhinirghoṣo mṛdaṅgānāṃ ca sarvaśaḥ | siṃhanādaḥ savāditraḥ kuñjarāṇāṃ ca niḥsvanaḥ ||
അപ്പോൾ എല്ലാടവും ദുന്ദുഭികളുടെ ഗംഭീരഘോഷം ഉയർന്നു; മൃദംഗങ്ങൾ മുഴങ്ങി; വാദ്യങ്ങളുടെ മുഴക്കത്തോടൊപ്പം വീരന്മാരുടെ സിംഹനാദവും ആനകളുടെ ഗർജ്ജനവും മുഴങ്ങിപ്പടർന്നു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how collective sound—drums, instruments, cries, and elephant-roars—can inflame martial spirit and unify an army. Ethically, it also hints at the paradox of war: inspiring displays of valor arise amid actions that carry heavy dharmic consequences.
Sanjaya describes the battlefield erupting in noise: kettledrums and mṛdaṅgas are sounded everywhere, instruments blare, warriors shout lion-like cries, and elephants trumpet—marking the surge toward imminent combat.