Shloka 30
कर्णेन व्यूहविधानम् — Karṇa’s Battle Formation and the Pāṇḍava Counter-Plan
Adhyāya 31
Devanagari script
संजय उवाच दुर्योधनवच: श्रुत्वा शल्य: क्रोधसमन्वित: । विशिखां भ्रुकुटिं कृत्वा धुन्वन् हस्तौ पुन: पुन:,संजय कहते हैं--राजन्! दुर्योधनकी बात सुनकर शल्यको बड़ा क्रोध हुआ। वे अपनी भौंहोंको तीन जगहसे टेढ़ी करके बारंबार हाथ हिलाने लगे
Transliteration
sañjaya uvāca duryodhana-vacaḥ śrutvā śalyaḥ krodha-samanvitaḥ | viśikhāṃ bhru-kuṭiṃ kṛtvā dhunvan hastau punaḥ punaḥ ||
Translation
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! ദുര്യോധനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ശല്യൻ മഹാക്രോധത്തിൽ ആകുലനായി. ഭ്രൂകുടിയെ മൂർച്ചയുള്ള ത്രികുടിയായി ചുരുട്ടി, കൈകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും കുലുക്കി.
Word by Word
संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
दुर्योधनवचःDuryodhana's words/speech
दुर्योधनवचः:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्योधन-वचस्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive), Active, Non-finite
शल्यःShalya
शल्यः:
Karta
TypeNoun
Rootशल्य
FormMasculine, Nominative, Singular
क्रोधसमन्वितःfilled with anger
क्रोधसमन्वितः:
TypeAdjective
Rootक्रोध-समन्वित
FormMasculine, Nominative, Singular
विशिखाम्a frown/knitting (of the brows)
विशिखाम्:
Karma
TypeNoun
Rootविशिखा
FormFeminine, Accusative, Singular
भ्रुकुटिम्a frown; contraction of the eyebrows
भ्रुकुटिम्:
Karma
TypeNoun
Rootभ्रुकुटि
FormFeminine, Accusative, Singular
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive), Active, Non-finite
धुन्वन्shaking; waving
धुन्वन्:
TypeVerb
Rootधू
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
हस्तौboth hands
हस्तौ:
Karma
TypeNoun
Rootहस्त
FormMasculine, Accusative, Dual
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
पुनःagain (repeatedly)
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
DuryodhanaŚ
ŚalyaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes