Shloka 4
अध्याय २९: कर्णस्य शल्यं प्रति शापस्मरणं च युद्धनिश्चयः | Chapter 29: Karṇa recalls curses to Śalya and declares resolve for battle
कमलदिनकरेन्दुसंनि भै: सितदशनै: सुमुखाक्षिनासिक: । रुचिरमुकुटकुण्डलैर्मही पुरुषशिरोभिरुपस्तृता बभौ
sañjaya uvāca |
kamala-dinakarendu-sannibhaiḥ sita-daśanaiḥ sumukha-akṣi-nāsikaiḥ |
rucira-mukuṭa-kuṇḍalaiḥ mahī-puruṣa-śirobhir upastṛtā babhau ||
അപ്പോൾ യുദ്ധഭൂമി മനുഷ്യശിരസ്സുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട് വിചിത്രവും ഭീതിജനകവുമായ ഒരു ഭംഗി കൈവരിച്ചു। മുറിഞ്ഞ വീരശിരസ്സുകൾ കമലം, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ എന്നിവപോലെ ദീപ്തമായിരുന്നു; അവരുടെ വെളുത്ത പല്ലുകൾ മിന്നി, മുഖം—കണ്ണും മൂക്കും സഹിതം—ഇനിയും സുന്ദരമായി തോന്നി; മനോഹരമായ മകുടങ്ങളും കുണ്ഡലങ്ങളും അവയെ അലങ്കരിച്ചു।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical dissonance of war: beauty (lotus-, sun-, moon-like radiance; ornaments) becomes grotesque when attached to death. It implicitly warns that violence can distort values, making even splendor a sign of moral catastrophe.
Sañjaya narrates to Dhṛtarāṣṭra the scene on the battlefield: the ground is covered with severed heads of warriors, still bearing crowns and earrings, creating an eerie, dreadful 'splendor' amid carnage.