Shloka 353
कर्णस्य दानप्रतिज्ञा–शल्योपदेश–वाक्ययुद्धम्
Karna’s Gift-Vows, Shalya’s Counsel, and the Battle of Words
पर्वतस्येव शिखरं वज्रुग्णं महीतले | माननीय नरेश! उस घोर एवं भयानक युद्धमें कितने ही हाथी निकट आकर अपनी सूँड्रोंस कुछ आवरणयुक्त रथोंको पकड़ लेते और उन्हें वेगपूर्वक खींचकर सहसा दूर फेंक देते थे। फिर वे महाबली हाथी भी नाराचोंसे मारे जाकर वज्रके तोड़े हुए पर्वत-शिखरकी भाँति पृथ्वीपर गिर पड़ते थे
sañjaya uvāca | parvatasyeva śikharaṃ vajrughnaṃ mahītale | mānanīya nareśa! tasmin ghore bhayānake yuddhe bahavaḥ hastinaḥ samīpam āgatya svatuṇḍaiḥ kavacopetān rathān gṛhītvā vegena ākṛṣya sahasā dūre kṣipanti sma | te ca mahābalā hastinaḥ nārācair āhatā vajreṇa bhinnaparvataśikharavad bhūmau nipetire |
മാന്യനായ നരേശാ, ആ ഘോരവും ഭയാനകവുമായ യുദ്ധത്തിൽ പല ആനകളും അടുത്തെത്തി തങ്ങളുടെ തുമ്പികൈകൊണ്ട് കവചാവൃത രഥങ്ങളെ പിടിച്ചു, ബലത്തോടെ വലിച്ചിഴച്ച് പെട്ടെന്ന് ദൂരെയേക്ക് എറിഞ്ഞുകളയുമായിരുന്നു. എന്നാൽ ആ മഹാബല ആനകളും മൂർച്ചയുള്ള നാരാചങ്ങൾകൊണ്ട് വധിക്കപ്പെട്ട്, വജ്രം തകർത്ത പർവ്വതശിഖരങ്ങളെപ്പോലെ ഭൂമിയിൽ വീണുപോയി.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the fragility of even the strongest worldly power: war-elephants appear unstoppable, yet they too fall when struck. The epic simile (a thunderbolt-shattered mountain peak) highlights impermanence and the swift reversal of fortune in violent conflict.
Sañjaya describes the battlefield to the king: elephants charge in, seize and fling armoured chariots with their trunks, but then those same elephants are pierced by nārāca arrows and collapse to the ground like broken mountain summits.