Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Adhyāya 18 — Sequential Duels and Formation Pressure

Ulūka–Yuyutsu; Śakuni–Sutasoma; Kṛpa–Dhṛṣṭadyumna; Kṛtavarmā–Śikhaṇḍin

एष पार्थ महारौद्रो वर्तते भरतक्षय: । पृथिव्यां पार्थिवानां वै दुर्योधनकृते महान्‌,'पार्थ! दुर्योधनके कारण यह भूमण्डलके भूपालों तथा भरतवंशियोंकी सेनाका महाभयंकर एवं महान्‌ संहार हो रहा है

sañjaya uvāca |

eṣa pārtha mahāraudro vartate bharatakṣayaḥ |

pr̥thivyāṃ pārthivānāṃ vai duryodhanakr̥te mahān |

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു— “ഹേ പാർഥാ! ദുര്യോധനനുവേണ്ടി തന്നെയാണ് ഭൂമിയിൽ രാജാക്കളുടെയും ഭാരതവംശജരുടെയും ഈ അതിമഹാഭീകരമായ മഹാസംഹാരം നടക്കുന്നത്.”

एषःthis (he/this one)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पार्थO Partha (Arjuna)
पार्थ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
महारौद्रःvery dreadful/terribly fierce
महारौद्रः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहारौद्र
FormMasculine, Nominative, Singular
वर्ततेis occurring/prevails
वर्तते:
Karta
TypeVerb
Rootवृत्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
भरतक्षयःdestruction of the Bharatas
भरतक्षयः:
Karta
TypeNoun
Rootभरतक्षय
FormMasculine, Nominative, Singular
पृथिव्याम्on the earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Locative, Singular
पार्थिवानाम्of kings/earthly rulers
पार्थिवानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Genitive, Plural
वैindeed/verily
वै:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootवै
दुर्योधनकृतेfor the sake of Duryodhana
दुर्योधनकृते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदुर्योधनकृत
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
महान्great
महान्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (addressed as Pārtha)
D
Duryodhana
B
Bharatas
P
Pārthivas (kings)
P
Pṛthivī (earth)

Educational Q&A

The verse highlights moral causality in war: when a ruler’s obstinacy and adharma dominate, the cost is borne by entire peoples and many kings. It frames the catastrophe as ‘for Duryodhana’s sake,’ underscoring personal responsibility for collective ruin.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that an extremely fierce and vast destruction is underway on the battlefield: many kings are being slain, and the Bharata forces are being decimated, with Duryodhana’s cause presented as the driving reason.