Shloka 12
ते रथास्तत्र विध्वस्ता: परार्ध्या भान्त्यनेकश: । धनिनामिव वेश्मानि हतान्यग्न्यनिलाम्बुभि:,वे बहुमूल्य और बहुसंख्यक रथ, जो वहाँ टूट-फ़ूटकर गिरे पड़े थे, आग, हवा और पानीसे नष्ट हुए धनवानोंके घरोंके समान जान पड़ते थे
te rathās tatra vidhvastāḥ parārdhyā bhānty anekaśaḥ | dhaninām iva veśmāni hatāny agny-anilāmbubhiḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—അവിടെ അനേകം അതിമൂല്യ രഥങ്ങൾ തകർന്നു വീണു ചിതറിക്കിടന്നു; അവ അഗ്നി, കാറ്റ്, വെള്ളം എന്നിവകൊണ്ട് നശിച്ച ധനികരുടെ മന്ദിരങ്ങളെപ്പോലെ തോന്നി. യുദ്ധത്തിന്റെ തിളക്കം അന്നേരം ദുഃഖത്തിന്റെ പാഠമായി മാറി.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the fragility of wealth and human craftsmanship: even the most luxurious chariots become wreckage in war, like rich houses ruined by natural calamities. It implicitly cautions against pride in possessions and highlights the moral cost and leveling force of violence.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra the दृश्य of the battlefield: numerous high-value chariots have been smashed and lie scattered. He uses a vivid simile—wealthy mansions destroyed by fire, wind, and flood—to convey the scale of devastation.