Shloka 14
Adhyāya 17 — गजयुद्ध-वृत्तान्तः, सहदेव-दुःशासन-संघर्षः, नकुल-कर्ण-समागमः
Elephant-battle account; Sahadeva–Duhshasana clash; Nakula–Karna encounter
स पार्थबाणैस्तपनीय भूषणै: समाचित: काजउ्चनवर्मभृद् द्विप: । तथा चकाशे निशि पर्वतो यथा दावाग्निना प्रज्वलितौषधिद्रुम:,उसके सारे शरीरमें अर्जुनके सुवर्णभूषित बाण चुभ गये थे। इससे सुवर्णमय कवच धारण करनेवाला वह हाथी उसी प्रकार शोभा पाने लगा, जैसे रात्रिमें दावानलसे जलती हुई ओषधियों और वृक्षोंसे युक्त पर्वत प्रकाशित होता है
sa pārthabāṇais tapanīya-bhūṣaṇaiḥ samācitaḥ kāñcana-varma-bhṛd dvipaḥ | tathā cakāśe niśi parvato yathā dāvāgninā prajvalitauṣadhi-drumaiḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—പാർത്ഥന്റെ സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളുള്ള ബാണങ്ങൾ ആ ആനയുടെ ശരീരമൊട്ടാകെ കുത്തിക്കയറി. സ്വർണ്ണമയ കവചം ധരിച്ചിരുന്ന ആ ഗജരാജൻ, രാത്രിയിൽ ദാവാഗ്നിയിൽ ജ്വലിക്കുന്ന ഔഷധികളും വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞ പർവ്വതംപോലെ ദീപ്തിയായി തെളിഞ്ഞു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the paradox of war: destructive force can appear outwardly magnificent. It invites ethical reflection on how martial glory and aesthetic beauty can mask suffering, even while fulfilling the kṣatriya code of combat.
Sañjaya describes an armored elephant on the battlefield that has been struck all over by Arjuna’s gold-adorned arrows. The elephant’s body gleams, compared to a mountain at night illuminated by a raging forest-fire among herbs and trees.