Shloka 6
कर्णपर्व — चतुर्दशोऽध्यायः
Arjuna’s Suppression of the Saṃśaptakas; Kṛṣṇa’s Strategic Admonition; Battlefield Inventory
राजन! अश्वत्थामाने अपने बाणोंसे भीमसेनके बाणोंका निवारण करके युद्धस्थलमें उन पाण्डुपुत्रके ललाटमें मुसकराते हुए-से एक नाराचका प्रहार किया ।। ललाटस्थं ततो बाणं धारयामास पाण्डव: | यथा शड्ूं वने दृप्त: खड्गो धारयते नूप,नरेश्वर! जैसे वनमें बलोन्मत्त गेंड़ा सींग धारण करता है, उसी प्रकार पाण्डुपुत्र भीमने अपने ललाठमें धँसे हुए उस बाणको धारण कर रखा था
rājan! aśvatthāmāne svabāṇair bhīmasenasya bāṇān nivārya raṇāṅgaṇe tasya pāṇḍuputrasya lalāṭe smayamāna iva nārācena prāharat || lalāṭasthaṃ tato bāṇaṃ dhārayāmāsa pāṇḍavaḥ | yathā khaḍgaṃ vane dṛptaḥ khaḍgo dhārayate nṛpa ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! അശ്വത്ഥാമാവ് തന്റെ അമ്പുകളാൽ ഭീമസേനന്റെ അമ്പുകളെ തടഞ്ഞ്, യുദ്ധഭൂമിയിൽ പാണ്ഡുപുത്രന്റെ നെറ്റിയിൽ, പുഞ്ചിരിയോടെന്നപോലെ, ഒരു നാരാചം പ്രഹരിച്ചു; അത് നെറ്റിയിൽ കുടുങ്ങി. പിന്നെ പാണ്ഡവൻ ആ നെറ്റിയിൽ പതിഞ്ഞ അമ്പിനെ അതുപോലെ തന്നെ വഹിച്ചു—മനുഷ്യാധിപാ, വനത്തിൽ ഗർവിത ഗണ്ഡമൃഗം തന്റെ കൊമ്പ് വഹിക്കുന്നതുപോലെ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the warrior-ethic of steadfastness: even under severe injury, a fighter is expected to maintain composure and continue duty. It also reflects how pride and psychological pressure (the ‘as if smiling’ strike) operate alongside physical force in dharma-yuddha narratives.
Aśvatthāmā counters Bhīma’s incoming arrows and then lands a powerful nārāca that sticks in Bhīma’s forehead. Bhīma does not collapse; he bears the embedded arrow, compared to a proud rhinoceros carrying its horn.