Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Chapter 12: Arjuna’s suppression of the Saṃśaptakas and duel with Aśvatthāmā

Drauṇi

वृता व्यूहेन महता पाण्ड्याश्नोला: सकेरला: । धृष्टद्युम्न, शिखण्डी, द्रौपदीके पुत्र, प्रभद्रक, सात्यकि, चेकितान, द्राविड सैनिकोंसहित महान्‌ व्यूहसे घिरे हुए पाण्डय, चोल तथा केरल योद्धाओंने धावा किया ।। व्यूढोरस्का दीर्घभुजा: प्रांशव: पृथुलोचना:,वार्यमाणौ ततस्तौ हि शैनेयशरवृष्टिभि: । शैनेयस्य रथं तूर्ण छादयामासतु: शरै: सात्यकिकी बाण-वर्षासे रोके जाते हुए उन दोनों राजकुमारोंने तुरंत ही उनके रथको बाणोंसे आच्छादित कर दिया

sañjaya uvāca |

vṛtā vyūhena mahatā pāṇḍyāś ca colāḥ sakeralāḥ |

dhṛṣṭadyumnaḥ śikhaṇḍī draupadeyāḥ prabhadrakāḥ |

sātyakiś cekitāno drāviḍaiḥ sainikaiḥ saha |

mahāvyūhena parivṛtāḥ pāṇḍya-cola-keralāḥ samare prādravan ||

vyūḍhoraskā dīrghabhujāḥ prāṃśavaḥ pṛthulocanāḥ |

vāryamāṇau tataḥ tau hi śaineya-śaravṛṣṭibhiḥ |

śaineyasya rathaṃ tūrṇaṃ chādayām āsatuḥ śaraiḥ ||

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—മഹാ വ്യൂഹം ചുറ്റിനിന്നപ്പോൾ പാണ്ഡ്യ, ചോള, കേരള യോദ്ധാക്കൾ—ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ശിഖണ്ഡി, ദ്രൗപദീപുത്രന്മാർ, പ്രഭദ്രകർ, സാത്യകി, ചേകിതാനൻ, ദ്രാവിഡ സൈന്യം എന്നിവരോടുകൂടെ—പോരിലേക്ക് പാഞ്ഞുകയറി. അപ്പോൾ വിശാലവക്ഷസ്സും ദീർഘഭുജങ്ങളും ഉയർന്ന ദേഹവും വലിയ കണ്ണുകളും ഉള്ള ആ രണ്ടു രാജകുമാരന്മാർ, ശൈനേയൻ (സാത്യകി) ചൊരിഞ്ഞ ശരവർഷം തടഞ്ഞുനിർത്തിയിട്ടും, ക്ഷണത്തിൽ ശൈനേയന്റെ രഥത്തെ തങ്ങളുടെ അമ്പുകളാൽ മൂടി.

वृताःsurrounded/covered
वृताः:
Karta
TypeAdjective
Rootवृत (√वृ, आवरणे)
FormMasculine, Nominative, Plural
व्यूहेनby a battle-formation
व्यूहेन:
Karana
TypeNoun
Rootव्यूह
FormMasculine, Instrumental, Singular
महताgreat
महता:
Karana
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Instrumental, Singular
पाण्ड्याःPāṇḍya warriors
पाण्ड्याः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्ड्य
FormMasculine, Nominative, Plural
चोलाःChola warriors
चोलाः:
Karta
TypeNoun
Rootचोल
FormMasculine, Nominative, Plural
केरलाःKerala warriors
केरलाः:
Karta
TypeNoun
Rootकेरल
FormMasculine, Nominative, Plural
व्यूढ-उरस्काःhaving expanded/broad chests
व्यूढ-उरस्काः:
Karta
TypeAdjective
Rootव्यूढ-उरस्क
FormMasculine, Nominative, Plural
दीर्घ-भुजाःlong-armed
दीर्घ-भुजाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदीर्घ-भुज
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रांशवःtall
प्रांशवः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रांशु
FormMasculine, Nominative, Plural
पृथुल-ओचनाःwide-eyed
पृथुल-ओचनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootपृथुल-ओचन
FormMasculine, Nominative, Plural
वार्यमाणौbeing checked/warded off
वार्यमाणौ:
Karta
TypeVerb
Rootवार्यमाण (√वृ, वारणे) / √वार्
FormMasculine, Nominative, Dual
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
तौthose two
तौ:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Dual
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
शैनेय-शर-वृष्टिभिःby showers of arrows of Śaineya (Sātyaki)
शैनेय-शर-वृष्टिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootशैनेय-शर-वृष्टि
FormFeminine, Instrumental, Plural
शैनेयस्यof Śaineya (Sātyaki)
शैनेयस्य:
TypeNoun
Rootशैनेय
FormMasculine, Genitive, Singular
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
तूर्णम्swiftly
तूर्णम्:
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम्
छादयामासतुःthey two covered
छादयामासतुः:
TypeVerb
Rootछादयामासतु (√छद्, आच्छादने)
FormPeriphrastic Perfect (लिट्, आमास-प्रयोग), Third, Dual
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
P
Pāṇḍya warriors
C
Cola (Chola) warriors
K
Kerala warriors
D
Dhṛṣṭadyumna
Ś
Śikhaṇḍī
D
Draupadī’s sons (Draupadeyas)
P
Prabhadrakas
S
Sātyaki (Śaineya)
C
Cekitāna
D
Drāviḍa troops
B
battle-formation (vyūha)
C
chariot (ratha)
A
arrows (śara)