Shloka 131

Chapter 12: Arjuna’s suppression of the Saṃśaptakas and duel with Aśvatthāmā

Drauṇi

Devanagari script

रथाश्वपत्तयो नागै रथाश्रेभाश्ष पत्तिभि: | रथपत्तिद्विपश्षाश्रै रथैश्षापि नरद्विपा:

Transliteration

rathāśvapattayo nāgai rathāśrebhāś ca pattibhiḥ | rathapattidvipaś cāśrai rathaiś cāpi naradvipāḥ ||

Translation

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ആ യുദ്ധകലഹത്തിൽ ആനകൾ രഥങ്ങളെയും കുതിരകളെയും പാദാതികളെയും തകർത്തു വീഴ്ത്തി; പാദാതികൾ രഥയോദ്ധാക്കളെ ആക്രമിച്ചു; രഥങ്ങൾ വീണ്ടും പാദാതികളെയും ആനകളെയും അമർത്തി ചതച്ചു—ഇങ്ങനെ പരസ്പരം കുടുങ്ങിയ ആക്രമണങ്ങളിൽ മനുഷ്യരും ആനകളും ഒരുപോലെ നശിച്ചു.

Word by Word

रथाश्वपत्तयःcharioteers, horsemen, and foot-soldiers

नागैःby/with elephants

रथाश्रैःby/with those taking refuge in chariots (chariot-warriors)

चand

पत्तिभिःby/with foot-soldiers

रथपत्तिद्विपाःchariot-warriors, foot-soldiers, and elephant-warriors

अश्रैःby/with those taking refuge (dependents/supporters)

रथैःby/with chariots

चand

अपिalso/even

नरद्विपाःman-elephants (elephant-like men; mighty warriors)

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

ratha (chariots)

aśva (horses)

patti (infantry)

nāga (war-elephants)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes