Shloka 45
तोयपूर्णविषाणैश्नव द्विपखड्गमहर्षभै: । मणिमुक्तायुतै श्चान्यै: पुण्यगन्धैस्तथौषधै:
sañjaya uvāca | toyapūrṇaviṣāṇaiś ca nava-dvipakhaḍga-maharṣabhaiḥ | maṇimuktāyutaiś cānyaiḥ puṇyagandhais tathauṣadhaiḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—അഭിഷേകത്തിനായി സ്വർണ്ണവും മണ്ണും കൊണ്ടുള്ള കലശങ്ങളിൽ മന്ത്രപൂതമായ ജലം നിറച്ചു; ആനദന്തപാത്രങ്ങളിലും, ഖഡ്ഗമൃഗത്തിന്റെയും മഹാവൃഷഭങ്ങളുടെയും ശൃംഗങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടാക്കിയ പാത്രങ്ങളിലും വേർതിരിച്ച് ജലം വെച്ചു. അവയിൽ മണിമുത്തുകൾ, പുണ്യസുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, ഔഷധികളും ചേർത്തിരുന്നു. അപ്പോൾ രാധേയൻ കർണ്ണൻ ഉദുംബരകാഷ്ഠാസനത്തിൽ, സൂക്ഷ്മവസ്ത്രം വിരിച്ച പീഠത്തിൽ, സുഖമായി ഇരുന്നിരുന്നു. ശാസ്ത്രസമ്മതമായ വിധിപ്രകാരം, സുസജ്ജമായ സാമഗ്രികളാൽ ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും വൈശ്യരും മാന്യശൂദ്രരും ചേർന്ന് അവനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു; അഭിഷേകം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ശ്രേഷ്ഠാസനത്തിൽ ഇരുന്ന ആ മഹാമനസ്ക കർണ്ണനെ എല്ലാവരും സ്തുതിച്ചു।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how royal legitimacy is ritually constructed through prescribed consecration: purity (sanctified water), auspicious materials (fragrance, herbs, gems), and public honor. Ethically, it underscores the tension between outward dharmic form (proper rites and social recognition) and the inner moral crisis of a kingship asserted amid a destructive war.
Sañjaya describes preparations for Karṇa’s abhiṣeka: sanctified water is kept in special vessels made from ivory and horns, mixed with gems, pearls, fragrant substances, and herbs. This ritual setting frames Karṇa being formally honored and acclaimed, marking a public elevation of status within the Kaurava camp during the war.