Shloka 10
Adhyāya 92: Irāvanta-śoka, punaḥ-pravṛttiḥ saṅgrāmasya
Arjuna’s grief and the battle’s renewed intensity
निवारय सुतान् द्यूतात् पाण्डवान् मा द्रुहेति च । सुहृदां हितकामानां ब्रुवतां तत् तदेव च,उन्होंने कहा था कि “आप अपने पुत्रोंको जूआ खेलनेसे रोकिये। पाण्डवोंसे द्रोह न कीजिये।” आपका हित चाहनेवाले अन्यान्य सुहृदोंने भी आपसे वे ही बातें कही थीं; परंतु जैसे मरणासन्न पुरुषको हितकारक ओषधि अच्छी नहीं लगती, उसी प्रकार आप उन हितकर वचनोंको सुनना भी नहीं चाहते थे। अतः श्रेष्ठ विदुरने जैसा बताया था, वैसा ही परिणाम आपके सामने आया है
nivāraya sutān dyūtāt pāṇḍavān mā druheti ca | suhṛdāṃ hitakāmānāṃ bruvatāṃ tat tadeva ca ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു— “നിന്റെ പുത്രന്മാരെ ചൂതാട്ടത്തിൽ നിന്ന് തടയുക; പാണ്ഡവരോടു ദ്രോഹം ചെയ്യരുത്.” നിന്റെ നന്മ ആഗ്രഹിച്ച സുഹൃത്തുകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഇതേ ഉപദേശം തന്നെയായിരുന്നു പറഞ്ഞത്. എന്നാൽ മരണസന്നനായ മനുഷ്യന് പഥ്യമായ ഔഷധം പോലും അരുചികരമാകുന്നതുപോലെ, നീ ആ ഹിതവചനങ്ങൾ കേൾക്കാനും ഇച്ഛിച്ചില്ല. അതുകൊണ്ട് ശ്രേഷ്ഠനായ വിദുരൻ മുൻപേ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയായ ഫലം ഇന്നെ നിന്റെ മുന്നിൽ വന്നിരിക്കുന്നു.
संजय उवाच
Educational Q&A
Heed righteous counsel in time: restrain destructive impulses (like gambling) and avoid hostility toward the innocent; rejecting well-meant advice leads inevitably to ruin.
Sañjaya reminds Dhṛtarāṣṭra that friends and well-wishers repeatedly urged him to stop his sons from the dice-game and to avoid enmity with the Pāṇḍavas; because he refused such advice, the foretold disastrous outcome has now arrived.