अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः
Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment
उस समय कुछ दूर जाकर धृष्टद्युम्नने शत्रुसेनाको दग्ध करते हुए भीमसेनको देखा। जैसे आँधी वृक्षोंको बलपूर्वक तोड़ देती या उखाड़ डालती है, उसी प्रकार भीमसेन भी रणभूमिमें शत्रुओंका संहार कर रहे थे ।। ते वध्यमाना: समरे रथिन: सादिनस्तथा । पादाता दन्तिनश्लैव चक्कुरार्तस्वरं महत्,समरांगणमें भीमसेनके मारे हुए रथी, घुड़सवार, पैदल और सवारोंसहित हाथी बड़े जोरसे आर्तनाद कर रहे थे
sañjaya uvāca | tadā kiñcid dūraṃ gatvā dhṛṣṭadyumno bhīmasenaṃ dadarśa śatrusenāṃ dagdhayantaṃ | yathā āndhī vṛkṣān balāt chinatti vā unmūlayati, tathā bhīmaseno ’pi raṇabhūmau śatrūṇāṃ saṃhāraṃ karoti sma || te vadhyamānāḥ samare rathinaḥ sādinastathā | pādātā dantināś caiva cakrur ārta-svaraṃ mahat ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ അല്പം ദൂരം ചെന്ന ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ഭീമസേനൻ ശത്രുസൈന്യത്തെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതു കണ്ടു. എങ്ങനെ പ്രചണ്ഡമായ കൊടുങ്കാറ്റ് വൃക്ഷങ്ങളെ ബലത്തോടെ ഒടിച്ചുകളയുകയോ വേരോടെ പിഴുതുകളയുകയോ ചെയ്യുമോ, അതുപോലെ ഭീമനും യുദ്ധഭൂമിയിൽ ശത്രുക്കളെ സംഹരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അവന്റെ കൈകളാൽ സമരത്തിൽ വധിക്കപ്പെടുന്ന രഥികൾ, അശ്വാരോഹികൾ, പാദാതികൾ, കൂടാതെ സവാരികളോടുകൂടിയ ഗജങ്ങൾ—എല്ലാവരും വലിയ കരുണാർത്തനാദം ഉയർത്തി.
संजय उवाच