Shloka 2
भीष्मपर्व — अध्याय ७२: सैन्यगुणवर्णनम्, व्यूहरक्षा, दैव-पुरुषकारचिन्ता
अभ्यधावन्त संक्रुद्धा: परस्परजिगीषव: । ते सर्वे सहिता युद्धे समालोक्य परस्परम्,सबने एक-दूसरेको जीतनेकी इच्छासे अत्यन्त क्रोधमें भरकर विपक्षी सेनापर आक्रमण किया। राजन्! आपकी कुमन्त्रणाके फलस्वरूप आपके पुत्र और पाण्डव एक- दूसरेको देखकर कुपित हो सब-के-सब अपने सहायकोंके साथ आकर सेनाकी व्यूह-रचना करके हर्ष और उत्साहमें भरकर परस्पर प्रहार करनेको उद्यत हो गये
sañjaya uvāca | abhyadhāvanta saṅkruddhāḥ parasparajigīṣavaḥ | te sarve sahitā yuddhe samālokya parasparam |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—പ്രചണ്ഡകോപത്തിൽ ജ്വലിച്ച്, പരസ്പരം ജയിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ അവർ എല്ലാവരും പാഞ്ഞുവന്നു. യുദ്ധത്തിൽ ഒരുമിച്ചുകൂടി മുഖാമുഖമായി തമ്മിൽ നോക്കി, പരസ്പരപ്രഹാരത്തിന് ദൃഢനിശ്ചയം കൈക്കൊണ്ടു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger and the thirst for victory can rapidly escalate conflict: once both sides fix their gaze on each other as enemies, collective emotion turns into organized violence, underscoring the ethical danger of krodha (wrath) in war.
Sañjaya describes the two forces at Kurukṣetra: enraged and intent on mutual conquest, they surge forward and confront each other directly, assembled and poised to strike.