Shloka 54
भीष्मस्य भीमसेन-निरोधः
Bhīṣma checks Bhīmasena; matched engagements intensify
Devanagari script
अनन्तविदित ब्रह्मन् नित्य भूतविभावन । कृतकार्य कृतप्रज्ञ धर्मज्ञ विजयावह
Translation
ഹേ ബ്രഹ്മൻ! നിങ്ങൾ അനന്തബോധസ്വരൂപനും നിത്യനും സർവ്വഭൂതങ്ങളെ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നവനും ആകുന്നു. നിങ്ങള്ക്ക് ചെയ്യാനുള്ളത് ഒന്നും ശേഷിക്കുന്നില്ല; നിങ്ങളുടെ പ്രജ്ഞ ശുദ്ധമാണ്. നിങ്ങൾ ധർമ്മതത്ത്വജ്ഞനും വിജയം നൽകുന്നവനും ആകുന്നു.
Word by Word
अनन्तविदितO one known as infinite / of infinite renown
अनन्तविदित:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअनन्त-विदित
FormMasculine, Vocative, Singular
ब्रह्मन्O Brahman
ब्रह्मन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNeuter, Vocative, Singular
नित्यO eternal one
नित्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनित्य
FormMasculine, Vocative, Singular
भूतविभावनO producer/sustainer of beings
भूतविभावन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूत-विभावन
FormMasculine, Vocative, Singular
कृतकार्यO one whose task is accomplished
कृतकार्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकृत-कार्य
FormMasculine, Vocative, Singular
कृतप्रज्ञO one of perfected/pure wisdom
कृतप्रज्ञ:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकृत-प्रज्ञ
FormMasculine, Vocative, Singular
धर्मज्ञO knower of dharma
धर्मज्ञ:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootधर्म-ज्ञ
FormMasculine, Vocative, Singular
विजयावहO bringer of victory
विजयावह:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootविजय-आवह
FormMasculine, Vocative, Singular
ब्रह्मO Brahman
ब्रह्म:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNeuter, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes