Shloka 39
Adhyāya 65: Dawn Assembly, Makara–Śyena Vyūhas, and Commander Engagements
तस्य नादेन महता मनोहृदयकम्पिना । व्यत्यचेष्टन्त संहत्य गजा भीमस्य गर्जत:,मन और हृदयको कँपा देनेवाली गर्जते हुए भीमसेनकी उस भीषण गर्जनासे सब हाथी एकत्र हो भयके मारे निश्चेष्ट एवं अचेत-से हो गये
tasya nādena mahatā manohṛdayakampinā | vyatyaceṣṭanta saṁhatya gajā bhīmasya garjataḥ ||
മനസ്സിനെയും ഹൃദയത്തെയും നടുക്കുന്ന ഭീമസേനന്റെ ആ മഹാഗർജ്ജനത്താൽ ആനകൾ എല്ലാം കൂട്ടമായി ചേർന്ന്, ഭയത്തിൽ സ്തംഭിച്ച് നിശ്ചലവും അചേതനപ്രായവും ആയി നിന്നു.
संजय उवाच
Educational Q&A
In battle, inner steadiness is as crucial as physical strength: fear can immobilize even the strongest (like war-elephants), while a warrior’s controlled ferocity and presence can break the opponent’s morale.
Sañjaya describes Bhīmasena’s terrifying roar on the battlefield; its force makes the elephants bunch together and become stunned, motionless, and panic-stricken.