Shloka 22
Bhīṣma’s Stuti of Keśava and Counsel on Nara–Nārāyaṇa (भीष्म-स्तवः; नरनारायण-प्रसङ्गः)
तथैव शक्रप्रतिमप्रभाव- मिन्द्रात्मजं द्रोणमुखा विसख॒ु: । कृपश्च शल्यश्न विविंशतिश्न दुर्योधन: सौमदत्तिश्ष॒ राजन्,राजन! इसी प्रकार इन्द्रतुल्य प्रभावशाली इन्द्रकुमार अर्जुनपर द्रोणाचार्य, कृपाचार्य, शल्य, विविंशति, दुर्योधन तथा भूरिश्रवाने भी आक्रमण किया तब शलके पुत्रने तीस बाणोंसे रणदुर्मद धृष्टद्यम्मको और दस बाणोंद्वारा उनके सारथिको घायल कर दिया ।। सो<5तिविद्धो महेष्वास: सृक्किणी परिसंलिहन् | भल्लेन भृशतीक्ष्णेन निचकर्तास्य कार्मुकम् इस प्रकार अत्यन्त घायल होकर अपने मुहके दोनों कोनोंको चाटते हुए महाधनुर्धर धष्टद्युम्नने अत्यन्त तीखे भललसे शलके पुत्रका धनुष काट दिया
tathaiva śakra-pratima-prabhāvam indrātmajaṁ droṇa-mukhā viśakruḥ | kṛpaś ca śalyaś ca viviṁśatiś ca duryodhanaḥ saumadattiś ca rājan || so 'tividdho maheṣvāsaḥ sṛkkīṇī parisaṁlihan | bhallena bhṛśa-tīkṣṇena nicakartāsya kārmukam ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! അതുപോലെ ശക്രസമപ്രഭാവമുള്ള ഇന്ദ്രപുത്രൻ അർജുനനെതിരെ ദ്രോണൻ മുതലായവർ, കൃപൻ, ശല്യൻ, വിവിംശതി, ദുര്യോധനൻ, സൗമദത്തി (ഭൂരിശ്രവസ്) എന്നിവരും ആക്രമിച്ചു. അപ്പോൾ അത്യന്തം വ്രണിതനായിരുന്നിട്ടും മഹാധനുർധരൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ക്രോധത്തിൽ അധരങ്ങളുടെ കോണുകൾ നക്കിക്കൊണ്ട്, അതിതീക്ഷ്ണമായ ഭല്ലബാണംകൊണ്ട് ശല്യപുത്രന്റെ ധനുസ്സിനെ മുറിച്ചുതള്ളി.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the harsh ethic of kṣatriya warfare: endurance under injury, unwavering resolve, and tactical response. It also implicitly points to the tragic symmetry of the Kurukṣetra war—great heroes on both sides repeatedly answer violence with greater skill, showing how dharma in war can still be entangled with destructive consequences.
Sañjaya reports that a group led by Droṇa attacks Arjuna. In the same battle sequence, Dhṛṣṭadyumna—despite being badly wounded—retaliates by using a sharp bhalla arrow to cut the bow of Śalya’s son, disabling him momentarily by removing his primary weapon.