Shloka 14
भीष्मपर्व — अध्याय ६२: वासुदेवमहात्म्यप्रशंसा (देव–ब्रह्मसंवादः)
Devanagari script
कुर्वाणौ सुमहत् कर्म भीमसेनघटोत्कचौ । (दुर्योधनस्य महतीं द्रावयामास वाहिनीम् ।) दुर्योधनस्ततो<5भ्येत्य तावुभावप्यवारयत्,दूसरी ओर भीमसेनने और घटोत्कचने महान् पराक्रमका परिचय देते हुए दुर्योधनकी विशाल वाहिनीको खदेड़ना आरम्भ किया। उस समय दुर्योधनने सामने आकर उन दोनोंको रोक दिया
Transliteration
sañjaya uvāca |
kurvāṇau sumahat karma bhīmasena-ghaṭotkacau |
duryodhanasya mahatīṁ drāvayām āsa vāhinīm |
duryodhanas tato 'bhyetya tāv ubhāv apy avārayat |
Translation
മറ്റൊരു വശത്ത് ഭീമസേനനും ഘടോത്കചനും മഹത്തായ യുദ്ധകർമ്മം നിർവഹിച്ചു ദുര്യോധനന്റെ വിപുലമായ സൈന്യത്തെ പിന്തിരിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. അപ്പോൾ ദുര്യോധനൻ തന്നെ മുന്നോട്ട് വന്ന് ആ ഇരുവരെയും തടഞ്ഞു.
Word by Word
कुर्वाणौdoing, performing
कुर्वाणौ:
Karta
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
सुमहत्very great
सुमहत्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कर्मdeed, action
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भीमसेनघटोत्कचौBhimasena and Ghatotkacha
भीमसेनघटोत्कचौ:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन + घटोत्कच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
दुर्योधनस्यof Duryodhana
दुर्योधनस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदुर्योधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
महतīmgreat, vast
महतīm:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
द्रावयामासcaused to run away, drove away
द्रावयामास:
TypeVerb
Rootद्रु (धातु) / द्रावय (णिच्-प्रयोग)
Formलिट् (परिप्रास/परस्मैपद; 'आमास' सह), past (periphrastic perfect sense), प्रथम, एकवचन
वाहिनीम्army, host
वाहिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाहिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
अभ्येत्यhaving approached
अभ्येत्य:
TypeVerb
Rootइ (धातु) + अभि- (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त), कर्तरि
तौthose two (them)
तौ:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन
उभौboth
उभौ:
Karma
TypeNoun
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
अवारयत्stopped, restrained
अवारयत्:
TypeVerb
Rootवृ (धातु) / वारय (णिच्-प्रयोग)
Formलङ्, imperfect (past), प्रथम, एकवचन
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaB
Bhīmasena (Bhīma)G
GhaṭotkacaD
DuryodhanaK
Kaurava army (vāhinī)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes