Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Dhṛtarāṣṭra’s Anxiety and Bhīṣma’s Theological Explanation of Pāṇḍava Invincibility

Book 6, Chapter 61

प्रार्थयाना यशो दीप्त॑ मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्‌,वे उज्ज्वल यश प्राप्त करना चाहते थे। अतः यह निश्चय करके कि अब मृत्यु ही हमें युद्धसे निवृत्त कर सकती है, एकाग्रचित्त होकर युद्धमें डटे रहे। राजन! उन्होंने युद्धमें ऐसी तत्परता दिखायी कि बार-बार पाण्डव-सेनाको तितर-बितर कर दिया

prārthayānā yaśo dīptaṃ mṛtyuṃ kṛtvā nivartanam | tato niścitya yuddhāt nivartanaṃ mṛtyur eva iti ekāgracittā yuddhe ’vatiṣṭhanta | rājan, te yuddhe tādṛśīṃ tatparatāṃ darśayām āsuḥ yathā punaḥ punaḥ pāṇḍava-senāṃ titar-bitaram akurvan |

സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ദീപ്തമായ യശസ്സിനെ ആഗ്രഹിച്ചു അവർ ‘മരണം മാത്രമേ നമ്മെ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിൻവലിക്കൂ’ എന്ന് നിശ്ചയിച്ചു; ആ തീരുമാനത്തിൽ മനസ്സൊറ്റാക്കി അവർ റണത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നു. രാജാവേ! അവരുടെ അത്യന്തം തത്സന്നദ്ധതകൊണ്ട് അവർ പാണ്ഡവസേനയെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചിതറിച്ചു।

प्रार्थयानाḥdesiring / seeking
प्रार्थयानाḥ:
Karta
TypeVerb
Rootप्रार्थयमान (प्रार्थय् धातु, वर्तमानकृदन्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
यशःfame, glory
यशः:
Karma
TypeNoun
Rootयशस्
FormNeuter, Accusative, Singular
दीप्तम्bright, blazing
दीप्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदीप्त (दीप् धातु, भूतकृदन्त)
FormNeuter, Accusative, Singular
मृत्युम्death
मृत्युम्:
Karma
TypeNoun
Rootमृत्यु
FormMasculine, Accusative, Singular
कृत्वाhaving made / having done
कृत्वा:
TypeIndeclinable
Rootकृ (क्त्वान्त अव्यय)
FormGerund (absolutive)
निवर्तनम्withdrawal, turning back, cessation
निवर्तनम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिवर्तन
FormNeuter, Accusative, Singular

संजय उवाच

संजय (Sanjaya)
राजन् / धृतराष्ट्र (the King, Dhritarashtra)
पाण्डव-सेना (Pandava army)