Previous Verse
Next Verse

Shloka 306

Adhyāya 6: Pañca-mahābhūta–guṇa-nirdeśa and Sudarśana-dvīpa

Five Elements, Sensory Qualities, and a Cosmographic Island

शतं वर्षसहस्राणां शिरसैव पिनाकधृक्‌ । वह पवित्र कुण्ड स्वयं गंगाजीने ही प्रकट किया है, जो अपनी अगाध जलराशिके कारण समुद्रके समान शोभा पाता है। जिन्हें अपने ऊपर धारण करना पर्वतोंके लिये भी कठिन था, उन्हीं गंगाको पिनाकधारी भगवान्‌ शिव एक लाख वर्षोतक अपने मस्तकपर ही धारण किये रहे

sañjaya uvāca | śataṁ varṣa-sahasrāṇāṁ śirasāiva pinākadhṛk | vahati pavitraṁ kuṇḍaṁ svayaṁ gaṅgā-jinaṁ hi prakaṭīkṛtam | yāṁ dhārayituṁ parvateṣv api duṣkarāṁ tāṁ gaṅgāṁ pinākadhārī bhagavān śivaḥ lakṣaṁ varṣāṇi mastake eva dhārayām āsa |

ആ പവിത്ര കുണ്ടം സ്വയം ഗംഗാദേവി തന്നെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തി; അതിന്റെ അഗാധ ജലരാശി കാരണം അത് സമുദ്രംപോലെ ശോഭിക്കുന്നു. പർവ്വതങ്ങൾക്കുപോലും ധരിക്കാൻ ദുഷ്കരമായ ആ ഗംഗയെ പിനാകധാരിയായ ഭഗവാൻ ശിവൻ ഒരു ലക്ഷം വർഷം തന്റെ ശിരസ്സിൽ തന്നെയായി ധരിച്ചു നിന്നു.

शतम्a hundred
शतम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत
FormNeuter, Accusative, Singular
वर्षसहस्राणाम्of thousands of years
वर्षसहस्राणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवर्ष-सहस्र
FormNeuter, Genitive, Plural
शिरसाwith (his) head
शिरसा:
Karana
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पिनाकधृक्the bearer of Pināka (Śiva)
पिनाकधृक्:
Karta
TypeNoun
Rootपिनाक-धृक्
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
S
Shiva (Pinakadhara)
G
Ganga
P
Pinaka (Shiva's bow)
O
Ocean (samudra)
M
Mountains (parvata)