Shloka 29
भीमसेनस्य गदायुद्ध-प्रभावः
The Battlefield Impact of Bhīmasena’s Mace Combat
Devanagari script
परिघाणां प्रदीप्तानां मुदूगराणां च मारिष । प्रासानां भिन्दिपालानां निस्त्रिंशानां च संयुगे,आर्य! भरतनन्दन! भूपाल! उस रणभूमिमें गिरे हुए उद्दधीप्त परिघ, मुदगर, प्रास, भिन्दिपाल, खड़्ग, फरसे, तीखे तोमर, सुवर्णमय कवच, ध्वज, ढाल, सोनेके डंडोंसे विभूषित छत्र, व्यजन, चाबुक, जोते, कोड़े और अंकुश ढेर-के-ढेर बिखरे दिखायी देते थे
Transliteration
sañjaya uvāca | parighāṇāṃ pradīptānāṃ mudgarāṇāṃ ca māriṣa | prāsānāṃ bhindipālānāṃ nistriṃśānāṃ ca saṃyuge ||
Translation
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—മാരിഷ! ആ സമരത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്ന പരിഘങ്ങൾ, മുദ്ഗരങ്ങൾ, പ്രാസങ്ങൾ, ഭിന്ദിപാലങ്ങൾ, നിസ്ത്രിംശങ്ങൾ (ഖഡ്ഗങ്ങൾ) എന്നിവ കൂമ്പാരങ്ങളായി ചിതറിക്കിടന്നിരുന്നു—യുദ്ധക്രോധത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദ സാക്ഷികളായി।
Word by Word
परिघाणाम्of iron clubs/bars (parighas)
परिघाणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootपरिघ
FormMasculine, Genitive, Plural
प्रदीप्तानाम्of blazing/brightly shining
प्रदीप्तानाम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootप्रदीप्त
FormMasculine, Genitive, Plural
मुदूगराणाम्of maces (mudgaras)
मुदूगराणाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootमुदूगर
FormMasculine, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मारिषO venerable one / sir
मारिष:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमारिष
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रासानाम्of spears (prāsas)
प्रासानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootप्रास
FormMasculine, Genitive, Plural
भिन्दिपालानाम्of bhindipālas (javelin-like weapons)
भिन्दिपालानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootभिन्दिपाल
FormMasculine, Genitive, Plural
निस्त्रिंशानाम्of swords (nistriṁśas)
निस्त्रिंशानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootनिस्त्रिंश
FormMasculine, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
संयुगेin battle
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
Dhṛtarāṣṭra (implied by the address māriṣa)P
parigha (iron club)M
mudgara (mace)P
prāsa (spear)B
bhindipāla (javelin)N
nistriṃśa (sword)S
saṃyuga (battlefield)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes