Shloka 56
Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)
घण्टाश्न विविधा राजन् हेमगर्भान् त्सरूनपि | पतत: पातितांश्रैव पश्याम: सह सादिभि:
ghaṇṭāś ca vividhā rājan hema-garbhān tsarūn api | patataḥ pātitāṁś caiva paśyāmaḥ saha sādibhiḥ ||
ഓ രാജാവേ! പലവിധ ഘണ്ടകളും സ്വർണ്ണമുഷ്ടിയുള്ള വാളുകളും ഞങ്ങൾ കാണുന്നു—ചിലത് വീഴുന്നു, ചിലത് ഇതിനകം വീഴ്ത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു—അവയുടെ മ്യാനങ്ങളോടുകൂടി.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the stark impermanence of martial glory: even splendid, gold-adorned weapons and ornaments become scattered debris. It implicitly cautions against pride in power and highlights the human cost and futility that accompany adharma-driven conflict.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra what is visible on the battlefield: bells, swords with golden hilts, and their scabbards—some still falling, others already knocked down—indicating intense fighting and the disarray left in its wake.