Shloka 117
स हत्वा सर्वकालिज्ान् सेनामध्ये व्यतिष्ठत । नैनमभ्युत्सहन् केचित् तावका भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ भीमसेन सम्पूर्ण कलिंगोंका संहार करके सेनाके मध्यभागमें ही खड़े थे, परंतु आपके सैनिकोंमेंसे कोई भी उनके पास जानेका साहस न कर सके
sa hatvā sarva-kāliṅgān senā-madhye vyatiṣṭhata | nainam abhyutsahan kecit tāvakā bharatarṣabha ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—സകല കലിംഗയോദ്ധാക്കളെയും വധിച്ച ശേഷം ഭീമസേനൻ സൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽ അചഞ്ചലമായി നിന്നു. ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! നിന്റെ സൈന്യത്തിൽ ഒരുവനും അവനെ നേരിടാൻ മുന്നോട്ട് പോകാൻ ധൈര്യപ്പെട്ടില്ല.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how overwhelming martial excellence can paralyze opponents with fear, creating a moral tension between kṣatriya duty (to face the enemy) and the instinct for self-preservation. It also illustrates the epic’s recurring theme that adharma-driven war breeds escalating violence and psychological collapse.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Bhīma has annihilated the Kaliṅga contingent and now stands unshaken in the center of the battlefield formation. The Kaurava soldiers, intimidated by his ferocity and strength, cannot bring themselves to confront him.