Shloka 20
अध्याय ५५ — भीष्मस्य प्रचण्डविक्रमः, अर्जुनप्रत्युत्तरं, कृष्णस्य चक्रोद्यतिः
Chapter 55: Bhīṣma’s onslaught, Arjuna’s counter, and Kṛṣṇa’s raised discus
पृष्ठगोपास्तु तस्यथासन् नानादेश्या जनेश्वरा: । केतुमान् वसुदानश्र पुत्र: काश्यस्य चाभिभू:,केतुमान्, वसुदान, काशिराजके पुत्र अभिभू तथा अन्य अनेक देशोंके नरेश सेना पृष्ठके पोषक थे
pṛṣṭhagopās tu tasyathāsan nānādeśyā janeśvarāḥ | ketumān vasudānaś ca putraḥ kāśyasya cābhibhūḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—അവന്റെ സേനയുടെ പൃഷ്ഠഭാഗം കാക്കാൻ വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രാജാക്കന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു—കേതുമാൻ, വസുദാനൻ, കാശ്യന്റെ പുത്രൻ അഭിഭൂ മുതലായവർ. ഇങ്ങനെ പിന്നാമ്പുറവും യശസ്സുള്ള രാജാക്കന്മാർ കാത്തു; സൈന്യത്തിന്റെ ക്രമീകരണവും പങ്കിട്ട ഉത്തരവാദിത്വവും ഇതിലൂടെ തെളിയുന്നു.
(संजय उवाच
Educational Q&A
Even in warfare, responsibility is distributed: the rear is guarded by capable leaders, highlighting discipline, coordination, and accountability within a collective enterprise.
Sanjaya lists the rulers assigned as rear-guards in the army/formation, naming Ketumān, Vasudāna, and Abhibhū (son of Kāśya) among many kings from different regions.