Shloka 93
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
Devanagari script
रथे भीष्मस्य चिक्षेप यथा देवो धनेश्वर: । उधर श्वेतने क्रोधसे व्याप्त हो उस गदाको आकाशमें घुमाकर भीष्मके रथपर फेंक दिया, मानो कुबेरने गदाका प्रहार किया हो ।। ९२ ह ।। तया भीष्मनिपातिन्या स रथो भस्मसात्कृत:
Transliteration
rathe bhīṣmasya cikṣepa yathā devo dhaneśvaraḥ | tayā bhīṣmanipātinyā sa ratho bhasmasāt-kṛtaḥ ||
Translation
ക്രോധത്തിൽ നിറഞ്ഞ് അവൻ ആ ഗദയെ ആകാശത്തിൽ ചുഴറ്റി ഭീഷ്മന്റെ രഥത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞു—ധനേശ്വരനായ കുബേരൻ ഗദാപ്രഹാരം ചെയ്തതുപോലെ. ആ ഭീഷ്മ-നിപാതിനിയായ അടിയാൽ ആ രഥം ചാരമായി മാറി.
Word by Word
तयाby that (mace/weapon)
तया:
Karana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental, Singular
भीष्म-निपातिन्याthat which causes Bhishma to fall / strikes down Bhishma
भीष्म-निपातिन्या:
Karana
TypeAdjective
Rootभीष्मनिपातिनी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental, Singular
सःthat
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
रथःchariot
रथः:
Karta
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भस्म-सात्-कृतःwas reduced to ashes / was utterly destroyed
भस्म-सात्-कृतः:
Karta
TypeVerb
Rootभस्मसात्कृ (धातु: कृ + उपसर्ग/अव्ययीभाव-पूर्वपद भस्मसात्)
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त), Passive (resultative)
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaB
BhīṣmaK
Kubera (Dhaneśvara)R
ratha (chariot)G
gadā (mace)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes