Shloka 119
प्रावेपन्त महेष्वासा: शिखण्डिप्रमुखा रथा: । संग्रामभूमिमें शोभा पानेवाले भीष्मजीके द्वारा महाधनुर्धर श्वेतके मारे जानेपर शिखण्डी आदि महाधनुर्धर रथी भयके मारे काँपने लगे || ११८ ह || ततो धनंजयो राजन वार्ष्णेयश्चापि सर्वश:,राजन! तब सेनापति श्वेतके मारे जानेके कारण अर्जुन और श्रीकृष्णने धीरे-धीरे अपनी सेनाको युद्धभूमिसे पीछे हटा लिया। भारत! फिर आपकी और पाण्डवोंकी सेना भी उस समय युद्धसे विरक्त हो गयी
sañjaya uvāca | prāvepanta maheṣvāsāḥ śikhaṇḍipramukhā rathāḥ | tato dhanañjayo rājan vārṣṇeyaś cāpi sarvaśaḥ |
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—ഭീഷ്മൻ മഹാധനുർധരനായ ശ്വേതനെ വധിച്ചതോടെ ശിഖണ്ഡി-പ്രമുഖ മഹാധനുർധര രഥികൾ ഭയത്തിൽ വിറച്ചു. തുടർന്ന്, രാജാവേ, ധനഞ്ജയൻ അർജുനനും വാർഷ്ണേയൻ ശ്രീകൃഷ്ണനും പതുക്കെ തങ്ങളുടെ സൈന്യത്തെ രണഭൂമിയിൽ നിന്ന് പിൻവലിച്ചു; അപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ സൈന്യവും പാണ്ഡവസൈന്യവും യുദ്ധത്തോട് വിരക്തരായതുപോലെ ആയി.
संजय उवाच
Educational Q&A
The episode underscores that dharma in war is not only personal valor but also steadiness of mind and leadership responsibility: the fall of a key warrior can destabilize collective resolve, and commanders must respond with measured strategy rather than panic.
After Bhīṣma kills the powerful warrior Śveta, Śikhaṇḍin and other great chariot-archers tremble. Arjuna and Kṛṣṇa then pull their forces back gradually, and both the Kaurava and Pāṇḍava armies momentarily lose eagerness for battle.