Shloka 58
Chapter 51: Saṃdhyākāla-saṃhāra
Evening Withdrawal after Arjuna’s Counter-Advance
तस्य देहे निपतितो बाणो वज्जातिगो महान्,वज्ञसे भी अधिक प्रभावशाली वह महान् बाण रुक्मरथके शरीरपर जा गिरा। राजन! उस बाणसे अत्यन्त घायल होकर रुक्मरथ अपने रथके पिछले भागमें बैठ गया और अत्यन्त मूर्च्छित हो गया
sañjaya uvāca | tasya dehe nipatito bāṇo vajrātigo mahān | tena bāṇena saṃviddho rukmarathaḥ pṛṣṭhabhāge rathasya niṣasāda | sa ca paramamūrcchitaḥ ||
സഞ്ജയൻ പറഞ്ഞു—വജ്രസമാന കഠിനമായ ആ മഹാശരം രുക്മരഥന്റെ ദേഹത്തിൽ പതിച്ചു. അതിനാൽ അത്യന്തം വ്രണിതനായ രുക്മരഥൻ രഥത്തിന്റെ പിന്നാമ്പുറത്ത് കൂപ്പുകുത്തി ഇരുന്നു, മൂർച്ച്ഛിതനായി॥
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the immediacy of karmic consequence in war: martial skill and force bring swift results, while the wounded body’s collapse reminds the listener of human fragility. It frames battlefield action within the kṣatriya world where duty is pursued amid unavoidable suffering.
Sanjaya reports that a powerful, thunderbolt-like arrow strikes Rukmaratha. Severely wounded, Rukmaratha slumps to the rear of his chariot and loses consciousness.