Shloka 41
Chapter 51: Saṃdhyākāla-saṃhāra
Evening Withdrawal after Arjuna’s Counter-Advance
भिन्नमर्मा शरशतैश्छिन्नहस्त: स वारण: । भीममार्तस्वरं कृत्वा पपात च ममार च,सैकड़ों बाणोंसे उसके मर्म विद्ध हो गये थे और उसकी सूँड़ भी काट डाली गयी। इससे भयंकर आर्तनाद करके वह गजराज भूमिपर गिरा और मर गया
bhinnamarmā śaraśataiś chinnahastaḥ sa vāraṇaḥ | bhīmam ārta-svaraṃ kṛtvā papāta ca mamāra ca ||
നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾ അവന്റെ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളെ തുളച്ചു; അവന്റെ തുമ്പിയും ഛേദിക്കപ്പെട്ടു. ഭയങ്കരമായ ആർത്തനാദം മുഴക്കി ആ മഹാഗജം നിലത്തേക്ക് വീണു പ്രാണം വിട്ടു.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the harsh ethical reality of warfare: strength and majesty offer no immunity from pain and death. It implicitly invites reflection on the cost of battle and the suffering inflicted on all beings caught in it.
Sanjaya describes a war-elephant struck in vital points by hundreds of arrows; its trunk is cut off, it cries out in agony, collapses, and dies on the battlefield.