Adhyāya 41 — Yudhiṣṭhira’s Gurv-anumati and Strategic Counsel (युधिष्ठिरस्य गुर्वनुमतिः)
हे अर्जुन! मेरी महत्-ब्रह्मरूप मूल प्रकृति सम्पूर्ण भूतोंकी योनि है अर्थात् गर्भाधानका स्थान है* और मैं उस योनिमें चेतनसमुदायरूप गर्भको स्थापन करता हूँ*। उस जड-चेतनके संयोगसे सब भूतोंकी उत्पत्ति होती है: ।।
sarvayoniṣu kaunteya mūrtayaḥ sambhavanti yāḥ | tāsāṁ brahma mahad yonir ahaṁ bīja-pradaḥ pitā ||
ഹേ അർജുനാ! എല്ലാ തരത്തിലുള്ള യോനികളിലും ജന്മവിധികളിലും ഉദ്ഭവിക്കുന്ന ദേഹധാരികളായ ജീവികൾക്കൊക്കെയും മഹായോനി മഹദ്ബ്രഹ്മരൂപമായ പ്രകൃതിയാണ്; അതിൽ ബീജം നൽകുന്ന പിതാവ് ഞാനാണ്. ജഡവും ചേതനയും സംയോഗിക്കുന്നതിൽ നിന്നാണ് സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം; അതുകൊണ്ട് സർവ്വജീവിതവും ഒരേ മഹാകോസ്മിക മൂലത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമാണെന്ന് കണ്ടറിഞ്ഞ് ദ്വേഷവും അഹങ്കാരവും വിട്ട് കർമം ചെയ്യുക.
अजुन उवाच